Thư viện tiểu thuyết trực tuyến · Cập nhật mỗi ngày · Đọc miễn phí
Trang chủ / Tố Hồng / Chương 3: Hộp gỗ khóa đồng

Chương 3: Hộp gỗ khóa đồng

Tố Hồng · Chương mới nhất được cập nhật trên Colorir Tiểu thuyết

Chương 3: Hộp gỗ khóa đồng

Đêm ấy Tố Hồng không lên giường ngay. Chị, hai mươi bảy tuổi, ngồi dưới đèn dầu đặt giữa bàn bếp, kéo cái hộp gỗ khóa đồng ra trước mặt, rồi xếp bốn thứ thành một hàng: tờ bằng khoán đã bị sửa, bản chép của ông Phúc, bản chép tay của cha lấy từ ngăn đáy, và sợi chỉ vàng ngắn kẹp trong nếp vải điều. Tố Lan, ba mươi mốt tuổi, ngồi đối diện với cái kính gọng sắt và cuốn sổ bìa vải, còn Tố Đào, hai mươi sáu tuổi, vẫn canh nồi rượu ở bếp sau, thỉnh thoảng bước ra lau mép bàn cho khỏi ướt. Tố Sen, hai mươi lăm tuổi, và Tố Mai, hai mươi tư tuổi, ngồi ghé đầu vào hai bên chị cả. Chao đèn bằng giấy bản ám khói, tim đèn cháy nhỏ, và mỗi lần gió đêm lùa qua khe cửa, bốn tờ giấy lại rung nhẹ dưới ánh vàng, làm nét mực trên tờ nhà mình như nhúc nhích.

Tố Lan làm việc chậm, đúng thói quen của người ghi sổ. Chị đặt cạnh nhau ba vệt mực: chữ "ba" bị tô đè, chữ "dẻ" bị tô đè, và vệt vân ngón tay cái hằn ở góc trắng của bản chép cha. Chị ngửi, rồi đưa đầu ngón tay ướt chạm nhẹ vào từng vệt, rồi ngửi lại. "Cùng một thứ mực xanh đen, cùng một độ ướt," chị nói, đẩy gọng kính lên. "Hai chữ trên tờ kệ sửa bằng mực này. Vân tay trên bản chép cha cũng mực này. Nghĩa là người ấy không chỉ sửa tờ giấy để trên kệ, mà còn cầm cả tờ cha giấu dưới đáy hộp, cầm bằng đầu ngón còn dính mực, rồi gấp lại cất vào đúng chỗ cũ." Câu ấy làm cái bếp im đi một lúc. Tố Mai, hai mươi tư tuổi, khẽ đặt bàn tay lên nắp hộp: "Ngăn đáy mình phải nạy mới ra. Vậy người ấy đã mở hộp này trước mình, biết có lớp ván thứ hai, rồi phết sáp lại cho nguyên."

Tố Đào, hai mươi sáu tuổi, bước ra từ bếp sau, vẫn cầm cái gáo gỗ dính nếp, cúi ngửi ba vệt mực rồi lắc đầu. "Không phải mực thỏi cha mình vẫn mài," chị nói. "Mực này pha chàm, mùi hăng, đúng loại mực viên bán ở quầy giấy đầu chợ, loại người ta mua từng viên mà mài dần. Nhà mình chỉ dùng mực thỏi đen, ông ấy chê mực viên nét không đứng." Tố Mai, hai mươi tư tuổi, đưa mũi đục vào lớp sáp dưới mép đồng, nạy một mảnh nhỏ đặt lên đầu ngón tay rồi vò nhẹ: "Sáp này cũng mới. Sáp cũ cha phết hồi nào khô cứng, bẻ là gãy; mảnh này còn dẻo, vò là dính lại thành viên. Người ấy phết lại sau khi cất bản chép về, không lâu trước ngày giỗ." Tố Sen, hai mươi lăm tuổi, không chạm vào giấy, chỉ đứng lùi nửa bước, tay vẫn cuộn khăn sạch, và nói nhỏ: "Vậy người ấy ở gần mình, đủ gần để mua mực ở cái chợ mình vẫn đi."

Tố Hồng không nói, chỉ lật nắp hộp lên, úp mặt trái ra phía đèn. Tố Mai thò đục vào khe bản lề, nghiêng hộp, và Tố Lan đưa cái kính sát vào thớ gỗ. Ở mặt trái nắp, ngay dưới lớp sáp cũ, có một hàng chữ viết bằng bút chì, mờ đến mức phải xoay đi xoay lại mới bắt được nét: nghiêng, dính gỗ, đúng tay cha. Hàng chữ ấy ngắn, chỉ hai câu: "Chỗ thứ ba không nằm ở tờ nhà mình. Nó nằm ở sổ." Không giải thích thêm, không ghi tên ai, nhưng chữ "sổ" được gạch chân hai lần, nét chì đậm lên đến mức gần rách thớ gỗ. "Cha biết trước," Tố Đào thì thầm từ bếp sau, tay vẫn cầm gáo múc nếp. "Cha giấu bản chép, rồi còn dặn mình đi tìm quyển sổ. Vậy cha đã thấy một chỗ sửa nữa mà tờ trên kệ không có."

Sáng sớm hôm sau, năm chị em đi xuống xóm dưới, men theo bờ suối Đá Trắng rồi rẽ vào ngõ nhà bà Sáu. Bà sáu mươi tuổi, ngồi trên chõng tre trải chiếu trước hiên, tay đang bóc mấy trái xoài chín đặt vào cái rổ sành, thấy năm chị em tới thì đặt rổ xuống, lau tay vào vạt áo, rồi mới hỏi chuyện gì mà đi đông thế. Tố Hồng ngồi xuống chiếu, đặt bản chép tay của cha lên giữa, không giấu vết bớt trên má, và hỏi thẳng: "Bà ơi, hôm ký tờ bằng khoán rừng nhà cháu, bà đứng làm chứng có đúng không? Bà còn nhớ mấy mẫu, với cái gốc cây phía đông?" Bà Sáu cầm tờ giấy, đưa ra xa rồi đưa lại gần, môi mấp máy đọc theo nét chữ cũ. "Đúng là tay ông Tố Văn," bà nói. "Tôi ký tháng giêng năm ấy, ngay bàn thờ nhà các cháu, còn nhớ bát xôi bốc khói. Sáu mẫu rưỡi, gốc cây đa ba thân. Ông ấy bắt tôi đọc to hai lần rồi mới cho ký, bảo sau này có ai hỏi thì còn người nhớ."

Bà đặt tờ giấy xuống, nhưng hai tay vẫn giữ lấy mép chiếu, và khi Tố Hồng hỏi tiếp về phòng đăng ký, bà khẽ lùi người lại. "Các cháu đừng động vào quyển thứ bảy," bà nói, giọng thấp xuống, mắt liếc ra đầu ngõ. "Quyển ấy khép chặt từ hồi ông Đặng Văn Kế lên làm việc, năm nay ông ấy năm mươi lăm tuổi, ai xin xem cũng phải có lý do ghi rõ. Hồi ông Tố Văn mất tháng tư, ông ấy có mang sổ tới nhà tôi, bảo ghi bổ sung cho đủ bộ, tôi bảo tôi đã ký rồi, chẳng ký thêm giấy nào. Ông ấy cười, cất sổ đi, từ đó tôi không thấy tờ ấy nữa." — "Bà đã ký rồi thì tên bà phải còn," Tố Lan nói, mở cuốn sổ bìa vải ra, bút sắt đặt sẵn trên đầu trang. "Cháu chỉ xin bà cho cháu mượn chính cái tên ấy để đem đi đối chiếu, chứ không xin bà ký lại. Nếu trong quyển sổ tên bà vẫn đứng yên, bốn tờ giấy nhà cháu tự khắc rõ. Nếu tên bà bị thay, thì đó là chỗ cha cháu dặn."

Bà Sáu vẫn giữ lấy mép chiếu, ngón tay bà gõ gõ lên mặt chõng tre. "Cháu cả ơi, đi một mình thì người ta dễ gạt," bà nói. "Ông ấy ngồi sau cái bàn gỗ cao, sổ chất đầy hai bên, hỏi một câu là lật một quyển, mình đứng dưới chẳng kịp nhìn." — "Cháu không đi một mình," Tố Hồng đáp, đặt gói vải điều lên đùi. "Chị cả cháu mang sổ, út cháu mang đục, cháu mang bản chép của cha với giấy của bà. Bốn tờ giấy, năm người, quyển nào lật ra cháu cũng có thứ để đặt cạnh. Bà chỉ cần cho cháu mượn cái tên đã ký tháng giêng ấy thôi." Bà nhìn vết bớt trên má chị một hồi lâu, rồi buông mép chiếu, nhưng vẫn chưa đứng dậy, tay bà còn nấn ná trên mép chiếu như chưa dứt lời.

Bà Sáu ngồi im lâu hơn một nhịp thở, rồi đứng dậy, đi vào buồng, mang ra một mảnh giấy gấp ba nếp, mép đã bạc, nét chữ của bà viết nguệch ngoạc nhưng đọc được: "Tôi, bà Sáu xóm dưới, làm chứng cho thửa rừng sáu mẫu rưỡi nhà ông Tố Văn, ngày ký tháng giêng." Bà đặt mảnh giấy lên lòng bàn tay Tố Hồng, rồi giữ tay chị lại một chút. "Cầm lấy. Đừng đưa cho ai khác cầm hộ." Và chính lúc ấy Tố Hồng thấy nó: ở góc dưới mảnh giấy, cạnh nét chữ "tháng giêng", hằn một vệt mực mờ hình vân ngón tay cái, xanh đen, cùng một vân xoáy xoắn từ trái sang phải như vệt trên bản chép của cha. Chị áp hai góc giấy cạnh nhau dưới nắng hiên, không nói, chỉ đưa cho Tố Lan. Chị cả đẩy gọng kính lên, rồi đẩy lên lần nữa, và ngón tay chị dừng ngay trên hai vân xoáy trùng khít. "Cùng một bàn tay," chị nói. "Đã cầm bản chép giấu trong hộp, lại cầm cả giấy làm chứng của bà. Người ấy đi trước mình một bước, từ nhà mình xuống tận xóm này."

Về tới nhà, Tố Hồng gói bản chép của cha, mảnh giấy của bà Sáu và sợi chỉ vàng vào miếng vải điều, buộc bằng chính sợi dây gai cha vẫn dùng quai nắp hộp. Chị đặt gói ấy cạnh cái chìa khóa đồng, rồi mới khép hộp gỗ lại, định đậy nắp cho xong. Nhưng Tố Mai, hai mươi tư tuổi, đang cầm đục soi mặt trái nắp lần cuối, chợt kêu khẽ. Dưới hàng chữ bút chì "Nó nằm ở sổ", sát mép bản lề, còn một nét chì nữa cha viết dở, đứt ngang đúng chỗ thớ gỗ sần: "Đừng tin dòng người làm..." Nét chì cuối cùng kéo dài ra rồi gãy, như cha định viết tiếp một chữ mà bỏ dở giữa chừng, hoặc như có ai đó đã khép nắp hộp lại trước khi kịp hết câu. Tố Hồng đặt đầu ngón tay lên chỗ chữ đứt ấy, ngẩng nhìn ra con đường lên thị trấn qua khe cửa, và buộc chặt thêm một vòng dây gai quanh gói vải, miệng chỉ thốt đúng một câu: "Sáng mai, quyển thứ bảy, trang một trăm hai mươi." Rồi chị cầm cái chìa khóa đồng bỏ vào túi áo, cùng với mảnh sáp mới Tố Mai vò lại thành viên. Ngoài hiên trời đã tối hẳn, tiếng nồi rượu của Đào vẫn sôi nhỏ, và từ con đường lên thị trấn vọng lại tiếng máy xe tải đi chậm, không dừng, không tắt đèn, lướt ngang cổng rồi khuất dần sau tán rừng. Tố Hồng đứng ngưỡng cửa, tay bám gói vải, không đuổi theo, chỉ nhẩm lại cái giờ phòng đăng ký mở cửa mà bà Sáu dặn: đúng bảy giờ sáng, trước khi ông Đặng kịp xếp lại mấy quyển sổ trên kệ.