Thư viện tiểu thuyết trực tuyến · Cập nhật mỗi ngày · Đọc miễn phí
Trang chủ / TIỂU BẢO BỐI [ FULL ] / Chương 4: Người thêu cổ áo số mười hai

Chương 4: Người thêu cổ áo số mười hai

TIỂU BẢO BỐI [ FULL ] · Chương mới nhất được cập nhật trên Colorir Tiểu thuyết

Chương 4: Người thêu cổ áo số mười hai

Cái thùng gỗ nằm dưới gầm bàn cắt, sát tường, đóng bốn đinh một đầu.

Vĩ Đan đã nhìn nó hai mươi tám năm. Hồi nhỏ cô ngồi dưới gầm bàn cắt chơi với những mẩu vải vụn, và cô đã từng hỏi mẹ cái thùng ấy đựng gì. Mẹ cô nói: vải cũ. Rồi mẹ cô nói thêm một câu mà sau này cô mới thấy lạ: “Con đừng mở. Trong ấy có kim gỉ.”

“Có mở được không?” Hạo Hiên hỏi.

Anh đến lúc bảy giờ tối, áo khoác vẫn ướt, trên tay cầm một cái xà beng nhỏ và một đôi găng vải.

“Mở.” Cô nói.

Anh luồn xà beng vào khe, ấn. Đinh đầu tiên kêu một tiếng dài, rồi bật. Đinh thứ hai, thứ ba, thứ tư. Nắp thùng mở ra, và một mùi rất cũ bay lên: mùi gỗ thông, mùi giấy báo, và mùi vải đã nằm kín quá lâu.

Trên cùng là giấy báo. Vĩ Đan nhấc ra từng lớp. Báo Nhân Dân, báo Hà Nội Mới, tờ nào cũng gấp theo cùng một kiểu, ngày tháng đã ố. Lớp dưới cùng của giấy báo có một tờ ghi ngày mười hai tháng Chạp năm 2005.

Dưới giấy báo là vải xô trắng, loại vải thô dùng để gói hàng, buộc bốn góc bằng dây đay.

Hạo Hiên cầm dao rọc giấy, cắt dây. Vĩ Đan mở vải ra.

Trong thùng là một chiếc áo dài màu trắng ngà.

Cô không nói gì trong gần một phút. Cô chỉ đứng nhìn, hai tay buông, như người ta nhìn một thứ vừa bước ra từ trong ký ức của mình.

Chiếc áo được gấp làm bốn, mặt phải vào trong. Khi cô mở ra, nó dài gần một mét rưỡi, thân sau liền, tay áo rời, ve áo ép phẳng. Vải dạ mỏng, mềm, màu trắng ngà đã ngả sang kem theo thời gian. Đường may vai mảnh, mũi đều, cách mép đúng một phân rưỡi.

“Đây là áo số mười hai.” Cô nói.

“Sao cô biết?”

“Vì áo số mười hai là chiếc duy nhất trong bộ sưu tập có tay rời.” Cô chỉ vào đường nối ở vai. “Mười một chiếc kia tay liền. Chỉ chiếc này tay rời, để khi người mẫu giơ tay lên, vải không bị kéo ở nách.”

Hạo Hiên cúi xuống nhìn. Rồi anh nhìn phần cổ áo, và dừng lại.

“Cổ áo trống.”

“Cổ áo chưa thêu.” Vĩ Đan nói. “Và cũng chưa có nhãn.”

Đúng. Trên cổ áo chỉ có đường phấn may mờ, vẽ hình một nhánh lan. Không một mũi thêu nào. Không một cái nhãn nào.

Dưới lớp vải, ở đáy thùng, còn một thứ nữa: một phong bì giấy kraft, dán kín, bên ngoài ghi bằng bút bi: “Cho Vĩ Đan. Khi nào con hỏi thì mở.”

Chữ của mẹ cô. Chữ ấy cô nhận ra trước cả khi nhìn kỹ, như người ta nhận ra tiếng bước chân trong nhà.

Cô ngồi xuống sàn, hai chân khoanh, mở phong bì.

Bên trong là ba tờ giấy học sinh, viết kín hai mặt, chữ nhỏ, nét run ở những dòng cuối.

“Con gái.

Nếu con đọc được cái này, nghĩa là con đã mở cái thùng mẹ dặn con đừng mở. Mẹ không giận. Mẹ chỉ hơi lo, vì mẹ đã giấu nó hai mươi năm và mẹ chưa bao giờ nghĩ đến lúc phải giải thích.

Chiếc áo này mẹ lấy về đêm mười hai tháng Chạp năm 2005, sau buổi diễn. Mẹ không ăn cắp. Mẹ là người vẽ nó. Nhưng mẹ cũng không phải người duy nhất làm ra nó, và đó là lý do nó không thể treo trong nhà mình như một cái cúp.

Con biết bà Nga chứ. Nếu con chưa biết, con sẽ biết. Bà ấy cắt rập cho mẹ mười một năm. Bà ấy cắt giỏi đến mức mẹ vẽ một đường cong sai, bà ấy vẫn cắt ra được một chiếc áo mặc vừa. Mười hai chiếc áo Đông ấy, mẹ vẽ chín, bà ấy vẽ ba. Trong ba chiếc ấy có chiếc số mười hai, chiếc cuối cùng, chiếc đẹp nhất, và cũng là chiếc duy nhất mẹ không dám nhận là của mình.

Mẹ giữ nó lại vì mẹ sợ. Không phải sợ mất tiền. Sợ rằng nếu nó ra ngoài, sẽ có một người phải trả giá, và người đó không phải mẹ.

Con đừng tin tờ biên nhận. Mẹ ký nó bằng tay trái. Cả đời mẹ cầm kéo bằng tay phải, cầm bút bằng tay phải, chỉ có tờ giấy ấy mẹ ký bằng tay trái, và mẹ cố ý làm cho nét chữ nghiêng ngược. Sau này nếu có ai đưa con xem một tờ giấy có chữ ký của mẹ mà nét nghiêng về bên trái, con biết đó là tờ giấy mẹ ký lúc không còn đường nào khác.

Cổ áo thì mẹ không giữ. Cổ áo ở chỗ bà Sáu, làng Văn Lâm, Hưng Yên. Bà ấy thêu theo bản vẽ của mẹ. Nếu con tìm được cổ áo, con sẽ hiểu vì sao mẹ không thể thêu nó một mình.

Mẹ không xin con tha thứ. Mẹ chỉ xin con đừng để chiếc áo này chết trong một cái thùng.”

Hết trang thứ ba. Không ký tên. Không ngày tháng.

Vĩ Đan đọc lại từ đầu. Đến dòng thứ tư, cô dừng, vì chữ bắt đầu nhòe — không phải mực nhòe, mà mắt cô nhòe.

Hạo Hiên ngồi xuống cạnh cô, không nói. Anh cầm tờ thứ hai, đọc. Rồi tờ thứ ba.

“Tay trái.” Anh nói.

“Bà ấy viết thế.”

“Không phải viết. Bà ấy làm bằng chứng.” Anh đặt tờ giấy xuống. “Người bị ép ký thì ký ẩu. Người muốn để lại dấu vết thì ký khác đi một cách có chủ ý.”

“Bà ấy biết sẽ có người đối chiếu.”

“Bà ấy biết sẽ có cô.”

Vĩ Đan gấp ba tờ giấy, cho vào phong bì, rồi cất vào túi trong áo khoác.

“Sáng mai đi Hưng Yên.” Cô nói. “Văn Lâm cách đây ba mươi cây số.”

“Tôi chở.”

“Anh có việc.”

“Tôi vừa mất một cái thước.” Anh nói. “Tôi rảnh.”

Sáng hôm sau trời không mưa nhưng rét. Họ đi theo đường đê, qua cầu, qua những cánh đồng đã gặt xong, rơm phơi thành đống. Hạo Hiên lái, Vĩ Đan ngồi bên, trên đùi là chiếc áo số 12 gấp trong túi vải.

Làng Văn Lâm làm nghề thêu đã mấy trăm năm. Đường vào làng hẹp, hai bên là những ngôi nhà hai tầng, sân trước phơi khung thêu. Bà Sáu ở cuối xóm, trong một ngôi nhà cấp bốn, sân có một cây bưởi và ba cái khung thêu bằng gỗ.

Bà Sáu bảy mươi sáu tuổi, lưng hơi còng, mắt còn tinh. Bà đang ngồi bên khung, tay cầm kim, thêu một cánh sen.

“Bà Sáu ơi.”

Bà ngẩng lên, nhìn Vĩ Đan từ đầu đến chân, rồi nhìn Hạo Hiên.

“Cô là con bà Hạnh.” Bà nói. Không phải câu hỏi.

“Sao bà biết?”

“Vì cô đứng nghiêng một bên như bà ấy.” Bà Sáu đặt kim xuống. “Vào nhà. Có nước chè.”

Trong nhà có một bàn gỗ, ba ghế, và một tủ kính đựng những tấm vải thêu đã hoàn thiện. Bà Sáu rót nước, đặt ba chén, rồi ngồi xuống, hai tay đặt lên đầu gối.

“Bà ấy mất năm nào?”

“Dạ, 2014.”

“Vậy là mười hai năm.” Bà Sáu nói. “Tôi với bà ấy không gặp nhau từ năm 2006. Bà ấy có gửi thiệp, tôi có nhận, nhưng tôi không đi. Đường xa, mà tôi cũng không muốn nhìn mặt người ta trong quan tài.”

Vĩ Đan đặt túi vải lên bàn, mở, lấy chiếc áo ra, trải lên mặt bàn.

Bà Sáu nhìn chiếc áo. Bà không chạm vào. Bà chỉ nhìn, rất lâu, và rồi bà nói một câu rất nhỏ, gần như nói với chính mình:

“Vẫn chưa thêu.”

“Bà biết chiếc áo này?”

“Tôi biết cái cổ của nó.” Bà Sáu nói, rồi đứng dậy, đi vào buồng trong. Bà trở ra với một cái hộp các-tông, bên ngoài dán giấy báo, và trên giấy báo có một dòng chữ viết tay: “Cổ áo số 12 – chưa trả”.

Bà mở hộp.

Trong hộp là một miếng vải dạ trắng ngà, hình vòng cung, dài chừng bốn mươi phân, đã thêu kín một nhánh lan. Chỉ thêu màu trắng ngà, trắng sữa và một thứ trắng hơi ngả xám, ba sắc, xếp thành từng lớp, dày đến mức khi nghiêng lên ánh sáng, cánh hoa có bóng.

Bà Sáu đặt miếng vải lên bàn, cạnh chiếc áo.

Hai đường phấn may trên cổ áo và mép vải thêu khớp nhau đến từng phân.

“Bà thêu cái này.” Vĩ Đan nói, giọng khàn.

“Tôi thêu trong bốn mươi hai ngày.” Bà Sáu nói. “Bà Nga mang đến tháng Giêng năm 2006, dặn tôi thêu theo bản vẽ của bà Hạnh, không được tự thêm một mũi nào. Tôi thêu xong tháng Hai. Tôi chờ bà ấy đến lấy.”

“Bà ấy không đến.”

“Bà ấy không đến.” Bà Sáu nói. “Tháng Ba, tôi nghe tin bà ấy mất tích. Tôi giữ cái cổ áo này hai mươi năm, mỗi năm thay một lớp giấy báo, vì tôi không biết phải trả cho ai.”

Vĩ Đan cầm miếng vải lên. Mặt sau có một lớp lót bằng vải màn, và trên lớp lót, ai đó đã viết bằng bút chì, rất mờ: “Hạnh vẽ – Sáu thêu – 2006”.

“Còn cái này.” Bà Sáu mở ngăn kéo, lấy ra một cuốn vở học sinh, bìa đã rách, và một hộp thiếc nhỏ.

Bà lật cuốn vở đến trang cuối, gỡ ra một tờ giấy gấp tư.

Đó là bản phác thảo chiếc áo số 12. Bút chì trên giấy can, nét mảnh, chú thích ở lề bằng chữ nhỏ. Ở góc dưới bên phải, hai dòng chữ viết tay:

“Hạnh vẽ – Nga cắt rập. Đông 2005.”

“Bà Nga đưa tôi tờ này cùng với cổ áo.” Bà Sáu nói. “Bà ấy bảo: cái này để bà giữ, phòng khi tôi không quay lại.”

“Bà ấy nói thế?”

“Bà ấy nói thế.” Bà Sáu gật. “Và bà ấy nói thêm một câu. Bà ấy nói: tôi phải đi trả lại cái tên.”

Căn nhà im. Ngoài sân, một con gà mái kêu mấy tiếng, rồi thôi.

“Trả lại cái tên.” Vĩ Đan nhắc.

“Tôi hỏi bà ấy trả cho ai. Bà ấy không nói. Bà ấy chỉ nói: chị Hạnh đã ký một tờ giấy, và tôi không thể để chị ấy ký một mình.”

Hạo Hiên, từ nãy đến giờ vẫn ngồi im, lên tiếng.

“Bà Sáu. Tháng Ba năm 2006, bà có gặp mẹ cháu lần nào nữa không?”

“Không.” Bà nói. “Nhưng tháng Chín năm 2007, có một người đàn bà đến đây.”

“Ai?”

“Người của nhà mốt.” Bà Sáu nói. “Đi xe ô tô, mặc áo dài, tóc cắt ngắn, hai bên thái dương bạc. Bà ấy hỏi tôi có giữ một cái cổ áo thêu không.”

Vĩ Đan nhìn Hạo Hiên.

“Bà trả lời thế nào?”

“Tôi nói tôi không biết cái cổ áo nào.” Bà Sáu nói. “Tôi làm nghề thêu năm mười hai tuổi. Tôi biết cái gì nên thêu và cái gì nên giấu.”

Bà mở hộp thiếc.

Trong hộp là bảy chiếc cúc xà cừ, to bằng đầu ngón tay út, xếp thành một hàng, mỗi chiếc được bọc trong một mẩu giấy mềm.

“Cúc của chiếc áo số mười hai.” Bà nói. “Mười hai chiếc áo, mỗi chiếc một kiểu cúc. Chiếc số mười hai dùng cúc xà cừ, khắc hình sóng. Bà Nga đưa tôi giữ, dặn: đừng để cô Lam lấy.”

“Còn năm chiếc kia?”

“Tôi không biết.” Bà Sáu nói. “Bà ấy đưa bảy. Có thể đã đính năm chiếc vào áo trước khi mang đến. Cô xem trong túi áo đi.”

Vĩ Đan lật chiếc áo. Trong túi áo bên trái, có một chiếc cúc xà cừ nhỏ, khắc hình sóng, và một mẩu giấy gấp làm tám, bên trong là một cái tên viết bằng bút bi: “Bạch Tố Nga – 12/3 Hàng Mã”.

“Địa chỉ.” Cô nói.

“Địa chỉ cũ.” Bà Sáu nói. “Căn nhà ấy bán từ lâu rồi. Nhưng bà ấy có một người em họ.”

Hạo Hiên ngẩng lên.

“Em họ?”

“Con bà dì bên ngoại.” Bà Sáu nói. “Đi Pháp từ năm 2004. Bà Nga kể với tôi một lần, lúc ngồi chờ tôi thêu xong cái cánh sen. Bà ấy nói em họ bà ấy ở thành phố Li-ông, làm thợ may trong một xưởng của người Việt.”

Vĩ Đan quay sang Hạo Hiên. Mặt anh không đổi, nhưng tay anh đang đặt trên mặt bàn, và các ngón tay anh chậm rãi co lại.

“Anh sao thế?”

“Dì tôi.” Anh nói. “Dì Mai.”

“Sao?”

“Hồi tôi học cấp hai, có mấy lần nhà tôi nhận được phong bì tem nước ngoài.” Anh nói, giọng rất chậm, như đang lục lại. “Tem Pháp. Tôi nhớ vì tem có hình một cái tháp. Tôi hỏi dì tôi thư của ai. Dì tôi nói thư của người quen cũ.”

“Và?”

“Và một lần tôi về sớm, tôi thấy dì tôi đứng ở sân sau, đốt thư.”

Anh nhìn Vĩ Đan.

“Tôi nhớ dì tôi khóc. Nhưng tôi không hỏi. Tôi mười bốn tuổi và tôi nghĩ người lớn khóc vì những chuyện người lớn.”

Bà Sáu rót thêm nước, đặt chén xuống trước mặt anh.

“Cô bé.” Bà nói, gọi Vĩ Đan bằng cái cách các cụ trong làng vẫn gọi con gái. “Cô mang cái cổ áo về đi. Nó thuộc về cái áo. Còn cái tên thì cô phải tự trả.”

“Trả cho ai?”

“Cho người đã bị gỡ nó ra.” Bà Sáu nói. “Mà cô biết là ai rồi.”

Trên đường về, họ đi qua một đoạn đê dài, hai bên là ruộng. Trời xám, không nắng. Hạo Hiên lái, im lặng suốt mười lăm cây số đầu.

Rồi anh nói, không quay sang:

“Tối nay tôi về Hải Phòng.”

“Để hỏi dì anh.”

“Để hỏi dì tôi đã đốt mấy lá thư.”

Vĩ Đan nhìn ra cửa xe. Cái hộp các-tông đựng cổ áo nằm trên đùi cô, nhẹ như một thứ không có trọng lượng.

“Tôi đi cùng.”

“Không cần.”

“Tôi không hỏi.” Cô nói. “Tôi đi cùng.”

Anh không đáp. Nhưng đến ngã ba rẽ vào đường cao tốc, anh bật đèn xi-nhan sang trái, và cô biết đó là câu trả lời.

Điện thoại cô rung. Một tin nhắn từ số lạ.

Không có chữ. Chỉ có một tấm ảnh.

Trong ảnh là trang bốn mươi bảy của sổ rập, đặt trên một mặt bàn gỗ sáng. Bốn góc giấy được giữ bằng bốn viên sỏi nhỏ. Cạnh dưới cùng của trang giấy đã bị cắt mất một dải — dải có hai dòng chữ ký.

Dưới ảnh là một dòng chữ: “Cô có ba ngày. Đừng phí.”