Chương 1: Chiếc thước dây thứ hai
Chương 1: Chiếc thước dây thứ hai
Sáng thứ Hai, mưa phùn đủ để ngõ Hàng Bồ ướt như một tấm vải chưa vắt. Yến Vĩ Đan kéo cửa cuốn lên được một nửa thì dừng lại, cúi xuống nhặt một sợi chỉ đỏ ai đó đánh rơi trên bậc tam cấp, cuộn tròn rồi bỏ vào túi áo khoác. Xưởng may của cô rộng chưa tới bốn mươi mét vuông, nhưng đủ chỗ cho một bàn cắt dài ba mét, ba con ma-nơ-canh đứng quay lưng vào tường, và một tủ kính đựng chỉ xếp theo màu như bảng pha. Chiếc bàn là hơi đặt ở góc trong cùng đã dùng từ thời mẹ cô còn mở xưởng, vỏ sơn bong thành từng mảng hình con cá.
Cô bật đèn, chỉnh lại quạt trần cho khỏi kêu, mở sổ hẹn. Dòng đầu tuần này viết bằng mực xanh, nét chữ tròn của bà Lê Thị Cẩm, người phụ trách kho lưu trữ Bảo tàng Thiết kế Hà Nội: “9 giờ. Anh Bạch Hạo Hiên, thử bộ số 4. Mang theo bản phác thảo.”
Người ta đến lúc tám giờ hai mươi.
Vĩ Đan nghe tiếng giày trước khi thấy người. Bước chân đều, không do dự, dừng đúng trước cửa, rồi ba tiếng gõ. Cô nói vọng ra: “Mở cửa đi, tôi đang ghim.”
Cửa kéo lên. Một người đàn ông bước vào, áo khoác đen ướt vai, tóc cắt ngắn, không mang ô. Anh ta đứng ở khoảng cách ba bước, nhìn quanh xưởng một lượt rất nhanh, mắt dừng ở chiếc bàn cắt, ở tủ chỉ, rồi trở về cô.
“Chào cô. Bạch Hạo Hiên.”
“Tôi biết. Hợp đồng ghi chín giờ.”
“Tôi đến sớm.”
“Tôi thấy.”
Vĩ Đan không ngẩng lên. Cô đang tháo chỉ một chiếc áo cũ mà bảo tàng gửi tạm để phục dựng — áo số 7, một chiếc măng-tô dạ trắng ngà, cổ cao, hàng cúc phủ vải. Mũi kéo của cô luồn vào đường may vai, cắt từng mũi một, không giật. Công việc này cần hai mươi phút và cô không định bỏ dở vì một người đến sớm bốn mươi phút.
Hạo Hiên treo áo khoác lên móc, kéo ghế ra, ngồi. Anh không mở điện thoại. Anh nhìn bàn tay cô.
“Cô tháo chỉ bằng kéo à?”
“Chứ bằng gì?”
“Người ta dùng dao rọc chỉ.”
“Dao rọc chỉ cắt được chỉ, không cắt được ký ức.” Cô vẫn không ngẩng. “Sợi chỉ này khâu từ năm 2005. Nếu tôi rọc, tôi sẽ cắt vào vải. Mà vải ở đây mỏng hơn bây giờ.”
Im lặng. Mưa gõ lên mái tôn phía sau nhà, tiếng nhỏ và đều như ai đó đang đếm.
“Cô là con bà Hạnh,” anh nói.
Lúc này Vĩ Đan mới ngẩng lên.
“Sao anh biết?”
“Vì bà ấy cắt rập giỏi nhất Hà Nội, và cô tháo chỉ giống bà ấy.” Anh nói như đang đọc một dòng trong hồ sơ. “Mẹ tôi kể. Bà nói bà Hạnh có một cái tật: không bao giờ cắt chỉ sát vải, luôn để lại một đoạn dài hai đốt ngón tay để sau này còn có chỗ mà gỡ.”
Vĩ Đan nhìn xuống tay mình. Sợi chỉ trắng đang thòng xuống, dài đúng hai đốt ngón tay. Cô đã làm thế suốt mười hai năm mà chưa một lần tự hỏi vì sao.
Cô đặt kéo xuống.
“Anh là con bà Nga.”
“Vâng.”
“Bà ấy mất tích.”
“Tháng Ba năm 2006. Tôi chín tuổi.” Hạo Hiên nói câu đó bằng một giọng không có gợn. Anh đã tập nói câu ấy rất nhiều lần, với rất nhiều người, và đã học được cách giữ cho nó phẳng. “Dì tôi nuôi tôi. Bà mất tích đúng mùa may cuối cùng của bộ sưu tập này.”
Vĩ Đan đứng dậy, đi về phía bàn cắt. Có những chuyện người ta chỉ nói được khi tay đang bận.
“Thử áo đi. Anh mặc áo sơ mi trắng bên trong chưa?”
“Rồi.”
“Tốt. Bộ số 4 là bộ duy nhất trong bộ sưu tập có áo lót rời. Bản gốc may cho người cao một mét tám bảy. Anh cao bao nhiêu?”
“Một mét tám tám.”
“Vậy là phải nới vai nửa phân. Đứng đây.”
Anh cởi áo khoác, đứng vào giữa hai chân bàn cắt, hai tay buông. Vĩ Đan lấy chiếc thước dây vải trong hộp ra, quàng qua vai anh, kéo xuống. Chiếc thước đã dùng nhiều, chỗ vạch 60 mờ hẳn, số 47 nhòe.
Cô đo vai, đo ngực, đo eo, đo dài tay. Ghi bằng bút chì lên một tờ giấy can. Đến số đo thứ năm, cô dừng lại, rồi đo lại lần nữa.
“Sao thế?” anh hỏi.
“Thước của tôi bị giãn. Vải dùng lâu thì giãn, mà cái này của mẹ tôi để lại, cũng hai mươi năm rồi.” Cô tháo thước ra khỏi cổ anh, đi về phía ngăn kéo dưới bàn cắt, mở. “Đứng yên, tôi lấy cái khác.”
Ngăn kéo có ba thứ: một hộp phấn may, một cuộn băng dính vải, và một chiếc thước dây bằng đồng.
Cô lấy nó ra, kéo một đoạn, tiếng đồng trượt trong vỏ kêu rất nhỏ, như tiếng ai đó búng móng tay vào thành cốc.
“Đưa tay đây.”
Cô quàng thước qua vai anh. Đồng lạnh, nhưng nó ấm lên nhanh. Cô kéo xuống, đọc số.
“Vai bốn mươi sáu. Ngực một trăm lẻ hai. Eo tám mươi tư.”
“Cô đo lại eo đi.”
“Tôi đo rồi.”
“Cô đọc số 47 kìa.”
Vĩ Đan cúi xuống nhìn. Đúng, đầu ngón tay cô đang đặt ở vạch 47, cách vạch 84 mấy đốt. Cô ngẩng lên, và lúc đó cô thấy mặt anh đổi khác — không phải giận, mà là một thứ gì đó cố nén, như người ta nhận ra một mùi quen trong căn phòng lạ.
Anh đưa tay vào túi trong áo khoác, lấy ra một vật.
Một chiếc thước dây bằng đồng, dài hơn một gang tay, vỏ ngoài xỉn màu, mép có một vết lõm.
“Cô cho tôi xem cái kia.”
Vĩ Đan đưa. Anh cầm hai chiếc thước, đặt cạnh nhau trên mặt bàn cắt, dưới ánh đèn vàng.
Giống. Không phải giống như hàng chợ giống nhau — giống như hai nửa của một thứ đã bị cắt đôi.
Cùng một loại đồng, cùng độ dày. Cùng một kiểu vỏ: hình bầu dục dẹt, một đầu có móc nhỏ, đầu kia có một cái lỗ để xỏ dây da. Cùng một hàng chữ khắc chìm, nhỏ đến mức phải nghiêng dưới đèn mới đọc được: “LÒ THIẾC 12 – HÀNG THIẾC – 2004”.
Và ở đầu thước, nơi người thợ thường khắc tên chủ, chiếc của cô có một chữ **H**. Chiếc của anh có một chữ **N**.
“Trời ơi,” Vĩ Đan nói. Không phải cảm thán. Chỉ là hai tiếng bật ra.
“Cô thấy vết này không.” Hạo Hiên lật cả hai chiếc thước lại, chỉ vào một vết khía nhỏ ở vạch 47. “Khía cùng một chỗ.”
“Vì ông thợ khía cùng một nhát.” Cô cầm lấy, đưa lên mắt. “Ông ấy mua một cuộn đồng, khía dấu chỗ sẽ cắt, rồi cắt làm hai. Khía một lần, ăn cả hai. Năm 2004, phố Hàng Thiếc còn ba lò thiếc. Giờ chỉ còn một.”
“Mẹ tôi đưa tôi cái này năm tôi lên chín, trước khi bà đi.” Hạo Hiên nói. “Bà bảo: cái này không đáng tiền, nhưng con giữ. Sau này có ai hỏi con về mẹ, con đưa cái này ra.”
“Mẹ tôi cũng thế.” Vĩ Đan ngồi xuống mép bàn. “Bà mất năm 2014. Trước khi mất ba ngày, bà còn tỉnh, bà bảo tôi mở ngăn kéo này. Bà chỉ vào cái thước và nói: đừng bán. Cái này là của hai người.”
“Hai người.”
“Bà nói đúng hai chữ đó. Tôi hỏi người thứ hai là ai, bà không nói nữa. Hôm sau bà mê.”
Mưa nặng hạt hơn. Một chiếc xe máy chạy qua ngõ, bánh trước sục vào vũng, nước bắn lên cửa cuốn một tiếng “bép”.
Hạo Hiên ngồi xuống chiếc ghế đối diện. Anh không nhìn cô nữa, anh nhìn hai chiếc thước.
“Mẹ tôi là thợ cắt rập. Không phải thợ may. Bà cắt rập cho xưởng của bà Hạnh.” Anh nói chậm. “Năm 2005, xưởng nhận may một bộ sưu tập mười hai chiếc áo cho nhà mốt Lam Các. Mẹ tôi kể với dì tôi — dì tôi nhớ — rằng bà làm việc đó ba tháng, đêm nào cũng về sau mười hai giờ. Bà nói đó là bộ sưu tập đẹp nhất bà từng cắt.”
“Mùa Đông Trắng.”
“Ừ.”
“Và bây giờ bảo tàng mời tôi phục dựng chín chiếc còn lại, để kỷ niệm hai mươi mốt năm.” Vĩ Đan nói. “Trên giấy tờ, bộ sưu tập ấy là của Trịnh Bảo Lam.”
“Trên giấy tờ.” Hạo Hiên nhắc lại, giọng không đổi.
“Anh muốn nói gì?”
“Tôi muốn nói là tôi đã mặc đồ của nhà mốt ấy bốn năm.” Anh đứng dậy, đi về phía tủ kính. “Tôi biết nhãn áo của họ. Tôi biết họ khâu nhãn bằng máy, mũi thẳng, chỉ đôi, và họ khâu chéo hai góc dưới.” Anh mở tủ, lấy chiếc áo số 7 ra, lật mặt trong cổ áo. “Cô nhìn cái này.”
Vĩ Đan cúi xuống.
Nhãn áo in chữ “LAM CÁC – ĐÔNG 2005”, khâu bằng máy, hai đường chỉ thẳng, hai góc dưới khâu chéo. Đúng như anh nói. Nhưng bên dưới nhãn, trên lớp vải lót, có một hàng lỗ kim rất nhỏ, xếp thành hình chữ V, lệch xuống khoảng ba ly so với đường may hiện tại.
“Có người đã thay nhãn,” cô nói.
“Có người đã thay nhãn.” Anh gật. “Và mũi chữ V là mũi khâu tay của mẹ tôi. Bà không bao giờ khâu mũi thẳng. Bà nói mũi thẳng là mũi của người không có thì giờ.”
Vĩ Đan đứng im rất lâu. Trong đầu cô, một loạt hình ảnh chạy qua không theo thứ tự: mẹ cô ngồi bên đèn, cái tật để lại hai đốt chỉ, câu nói “cái này là của hai người”, và một tấm ảnh thời cô còn nhỏ, trong đó mẹ cô đứng cạnh một người phụ nữ tóc ngắn mà cô chưa từng hỏi tên.
“Anh có biết,” cô nói, “rằng trong hồ sơ bảo tàng gửi tôi chỉ có chín bản phác thảo?”
“Tôi biết. Mười hai chiếc áo, chín bản vẽ.”
“Trang cuối hồ sơ ghi: ÁO 12 – bản gốc thất lạc.”
Hạo Hiên gấp chiếc áo lại, đặt lên bàn cắt, vuốt phẳng tay áo bằng hai ngón tay, cẩn thận như người ta vuốt một tờ giấy có chữ.
“Thế thì cô nên hỏi bảo tàng,” anh nói, “ai đã ký nhận kho lưu trữ lần cuối.”
Điện thoại trên bàn rung. Vĩ Đan nhìn màn hình: Bảo tàng Thiết kế Hà Nội.
Cô nhấc máy.
“Vĩ Đan à?” Giọng bà Cẩm, lúc nào cũng hơi gấp, như người vừa chạy lên cầu thang. “Cô đến kho sớm được không. Không phải chuyện cái áo.”
“Sao ạ?”
“Sổ rập năm 2005. Tôi vừa mở ra kiểm lại.” Bà Cẩm ngừng một nhịp, tiếng thở qua ống nghe. “Trang bốn mươi bảy mất rồi.”
“Mất là sao ạ? Rách à?”
“Không rách.” Bà nói. “Cạnh còn lại thẳng như cắt bằng thước. Có người đã rọc nó bằng dao, cô ạ.”
Vĩ Đan nhìn Hạo Hiên. Anh đang nhìn cô, và rõ ràng anh nghe được.
“Trang bốn mươi bảy là trang gì?” cô hỏi, dù cô đã biết câu trả lời.
“Là rập áo số mười hai,” bà Cẩm nói. “Chiếc áo cuối cùng. Chiếc áo mà cả hai mươi mốt năm nay không ai tìm được bản gốc.”
Emberdeck
Strykon
Snail Clicker
Italian Brainrot Extreme Driver
Kobadoo Shapes
Garden Master
Superstar Family Dress Up Game
Two Cups