Thư viện tiểu thuyết trực tuyến · Cập nhật mỗi ngày · Đọc miễn phí
Trang chủ / Trái Cấm Tình Yêu [H+, incest] / Chương 19: Cây cầu mới

Chương 19: Cây cầu mới

Trái Cấm Tình Yêu [H+, incest] · Chương mới nhất được cập nhật trên Colorir Tiểu thuyết

Chương 19: Cây cầu mới

Ngày đập trụ thứ tư được ấn định vào sáng mùng hai tháng Chạp, tức là còn mười tám ngày nữa sau cái đêm tờ báo cũ được đem đến cơ quan.

Mười tám ngày ấy, hai nhà làm việc như hai nhà chưa từng ghét nhau.

Người ta đã quen thấy hình ảnh ấy ở thị xã nhỏ: cô Đỗ Yến Linh của hàng vật liệu Đỗ, và anh Cảnh Thụ của nhóm kỹ thuật Thăng Long, cùng đi trên một chiếc xe, cùng ra vào một cơ quan, cùng ngồi chờ trên cùng một hàng ghế. Lần đầu hai người xuất hiện cùng nhau ở phòng tiếp nhận hồ sơ, có người nhìn. Lần thứ hai thì ít người nhìn hơn. Lần thứ năm thì không ai nhìn nữa, vì người ta đã có việc khác để bàn: chuyện cây cầu.

Chuyện cây cầu lan nhanh hơn chuyện hai người trẻ, và điều ấy, theo bà cụ nội, là điều đúng.

"Mà cũng may." Bà cụ nói, khi cô cháu hỏi bà có buồn không vì chuyện của cô không ai bàn nữa. "Con ơi, chuyện của con mà cả xã bàn, thì con chết. Chuyện con yếu. Chuyện cầu mạnh. Để chuyện mạnh nó đi trước, chuyện yếu nó đi sau, âm thầm mà tới. Cây đời ấy. Ai cũng nhìn cái to, nên cái nhỏ mới sống được."

Trong mười tám ngày ấy, có ba việc lớn.

Việc thứ nhất: hồ sơ được thụ lý chính thức. Ngày 25/11, cơ quan điều tra ra thông báo thụ lý vụ án về vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng, kèm theo danh mục chứng cứ mười một mục, trong đó mục thứ bảy là tờ báo ngày 25/6/1998, mục thứ tám là bản nhận tội hai mươi trang của ông Trương Đăng Quang, và mục thứ mười một là bản gốc tấm ảnh chụp ở công trường mà người ta đã xé mất một góc để bỏ một con người, rồi ba mươi năm sau con người ấy được trở lại bằng ba đường chỉ may ở mép giấy.

Việc thứ hai: ông Nguyễn Hữu Bằng giữ đúng lời. Ngày 26/11, ông gửi đến cơ quan điều tra một phong bì dán kín, bên trong là tờ giấy gốc, viết bằng mực tím đã ngả đen: Cho đổ. Tôi chịu. B. Không có đầu đề, không có ngày, không có chữ ký đầy đủ, chỉ có một chữ B và hai chữ Tôi chịu. Người ta phải mời ba chuyên gia giám định để xác nhận tờ giấy ấy ra đời năm 1998, bằng mẫu mực của cơ quan, trên giấy tiêu đề của An Hòa. Kết luận giám định đến ngày 2/12: đúng.

Việc thứ ba: mẹ cô nộp đơn xin rút lại lời hứa. Đơn ngắn, viết tay, có ba câu: Tôi là vợ Đỗ Văn Toàn. Năm 2000 tôi nhận ba mươi triệu và ký cam kết không khiếu nại. Nay tôi xin rút lại cam kết ấy, trả lại ba mươi triệu vào tài khoản tòa chỉ định, và nhận phần trách nhiệm của tôi về việc đã ký một cách không hiểu biết. Mẹ cô ký tên vào cuối, và cô chứng kiến cảnh mẹ ký, và tay mẹ không run.

"Tay mẹ hết run rồi đấy." Mẹ cô nói, đặt bút xuống. "Hai mươi sáu năm trước mẹ ký một chữ không biết nó là gì. Hôm nay mẹ ký một chữ biết rõ nó là gì. Hai chữ ký ấy cùng là chữ ký của mẹ, con ạ. Mà khác nhau một đời."

---

Sáng mùng hai tháng Chạp, sương xuống dày.

Công trường được dọn từ đêm hôm trước. Bốn trụ cầu đứng trên dòng sông cạn mùa, và trụ thứ tư ở giữa dòng, được bọc thép, gắn lượng nổ đã được kiểm tra ba lần, và quanh bán kính ba trăm mét người ta kéo dây, treo cờ đỏ, dựng hai chòi quan sát: một chòi bên bờ bắc, một chòi bên bờ nam.

Hai gia đình ngồi ở hai chòi.

Không ai sắp đặt như vậy. Không ai đặt chỗ. Đơn giản là nhà Đỗ quen bờ bắc, vì bờ bắc gần nhà, và nhà Cảnh quen bờ nam, vì bờ nam gần kho cũ. Hai mươi tám năm trước, khi giàn giáo sụp, hai nhà đã đứng ở hai bờ như thế, nhìn nhau qua khói bụi, và mỗi nhà nghĩ nhà kia có tội.

Hôm nay hai nhà vẫn đứng hai bờ. Nhưng giữa hai bờ có một khác biệt mà người lớn tuổi nhận ra ngay: nhà Đỗ quay mặt về phía trụ, và nhà Cảnh cũng quay mặt về phía trụ. Không nhà nào quay mặt về phía nhà kia.

Bà cụ nội ngồi giữa chòi bờ bắc, trên ghế mây, quàng chăn màu nâu. Mẹ cô ngồi cạnh. Cô ngồi cạnh mẹ. Bên trái cô là bác Ba — bác đã xuống Hải Phòng từ hôm qua bằng ô tô của chùa, kèm theo thầy tạm, và bác ngồi gói trong áo bông, hai tay chống lên một cây gậy đầu voi mà bác nói là của cụ thân sinh ra cụ ông nội cô, đời thứ ba rồi.

Ở chòi bờ nam, cụ bà nhà Cảnh ngồi giữa, chị Cảnh Thu Hà ngồi cạnh, và sau lưng hai bà là chừng hai mươi người nhà Cảnh, từ hôm nay không ai mặc đồ đen.

Và ở khoảng đất bằng giữa hai chòi, sát dây giới hạn, người ta đặt một chiếc xe lăn.

Chiếc xe lăn quay về phía trụ thứ tư. Trên xe, chú Cảnh Đình ngồi thẳng, đắp chăn đến ngang thắt lưng, đầu đội mũ len do chị Hạnh đan, và hai bàn tay chú đặt lên miệng ấm nước còn nóng. Cảnh Thụ đứng sau xe lăn, hai tay đặt lên tay cầm.

Cảnh Thụ đã phải xin phép suốt ba ngày để được đưa chú ra đây. Giấy phép có hai dòng. Người ta đồng ý vì chú là người chứng kiến duy nhất còn sống của đêm 23/6/1998, và vì bác sĩ kèm theo giấy xác định chú đủ tỉnh táo để có mặt, kèm theo một câu ghi thêm của chính bác sĩ ấy: nếu không cho ông ấy đến, tôi e ông ấy sẽ tự đến, bằng cách nào thì tôi không dám nói.

Ngoài dây giới hạn còn có hai người nữa.

Một là ông già trồng lan. Ông đến bằng xe ôm, vì ông bảo ông không muốn đi ô tô riêng, ông muốn ngồi sau xe ôm cho nhớ hồi trẻ. Ông mặc bộ đồ ka-ki đã bạc, và ông không ngồi vào chòi nào, vì ông bảo ông không thuộc bờ nào, ông chỉ thuộc về trụ số bốn, nên ông đứng ngoài dây, đứng một mình, hai tay chống sau lưng.

Hai là Nguyễn Hữu Bằng. Ông đứng cách ông già trồng lan mười mét, và hai ông không nhìn nhau, và hai ông cùng nhìn trụ số bốn, và suốt buổi sáng hai ông không nói với nhau một lời nào, nhưng khi loa phát lệnh di tản cuối cùng vang lên, cô thấy hai ông già đồng thời cúi đầu xuống, cùng một giây.

Loa phát thanh mời người ra ngoài vòng ba trăm mét.

Cảnh Thụ đẩy xe lăn lùi lại. Bác Ba được thầy tạm dìu đứng dậy. Bà cụ nội ngồi yên và không ai dám mời bà đi xa hơn, nên người ta kéo dây giới hạn thêm năm mươi mét cho bà, và người ta gọi đó là sự cố tình, và không ai phàn nàn.

Đồng hồ đếm ngược bắt đầu.

Mười.

Sông im. Sương dày. Chú Cảnh Đình chống hai tay lên thành xe lăn, và chị Hạnh quỳ xuống bên cạnh, nắm lấy một bàn tay chú.

Năm.

Cô cầm tay bà cụ. Bàn tay bà cụ nhỏ, gầy, và lạnh, và bà cụ cầm lại thật chặt, và bà cụ không nói kinh, không khấn, không nhắm mắt. Bà cụ nhìn thẳng vào trụ số bốn, như nhìn vào mặt một người mà bà đã chờ gặp hai mươi tám năm.

Hai.

Một cách rất khẽ, trong chòi bờ bắc, mẹ cô nói một tiếng, chỉ một tiếng, nghe như một cái tên: "Anh."

Không ai biết mẹ gọi ai. Có thể là gọi bác. Có thể là gọi bố cô. Có thể là gọi người em đã chết. Cô nhìn mẹ, và mẹ cô nhìn trụ, và thế là đủ.

Không.

Đếm đến số một thì không còn tiếng đếm nữa.

Rồi có một tiếng.

Không như người ta tưởng. Không phải một tiếng nổ to. Tiếng nổ đến sau, như một cái phẩy đuôi. Cái đến trước là một sự im lặng kỳ lạ, nửa giây, một giây, im đến mức cô nghe được tiếng thở của bà cụ — rồi trụ số bốn, cột bê tông hai mươi tám năm tuổi, tự nhiên mềm xuống, sụp vào chính nó, như một người quỳ, và khói bay ra hình nấm màu xám tro, và tiếng nổ đến trễ theo sau đó, đập vào ngực người nghe, và rồi là tiếng của bê tông gặp đáy sông: ùm — thứ trầm nặng như tiếng ai đó đặt xuống một vật rất nặng sau một hành trình rất dài.

Khói bay theo dòng sông.

Và trong khói, cô nghe một tiếng cười. Tiếng cười khàn, run, ho, chảy nước mắt — tiếng cười của bác Ba.

Bác Ba đứng lên, không cần thầy tạm dìu, và bác chống cây gậy đầu voi xuống đất, và bác cười, và bác nói to cho cả hai bờ nghe được, bằng giọng của một người bảy mươi chín tuổi mà hai mươi tám năm qua không được phép nói:

"Đấy! Mày sụp đấy! Đấy là tiếng của mày! Đỗ Văn Hàn nhà tao nghe thấy chưa! Không phải giàn kẹp mày đâu! Là cái trụ! Là cái trụ mà ông tao đắp, mà chúng nó bảo mày chết vì giàn kẹp! Mày nghe tiếng chưa! Nó nặng như thế đấy, thằng cháu ạ! Nó nặng như thế mới giết được mày!"

Bác nói to đến mức tràng cuối thành la, rồi thành khóc, và thầy tạm ôm lấy bác từ phía sau, và không ai ngăn bác la, vì hai bờ hôm ấy ai cũng có quyền la một tiếng, chỉ là mỗi người chọn cách riêng.

Bà cụ nội không la. Bà cụ nhìn chỗ trụ vừa đứng, và bà cụ mở túi, và bà cụ lấy ra một nén hương và một cái bật lửa, và bà cụ châm hương ngay trong chòi, gió đông suýt tắt ba lần, bà cụ châm lại ba lần, và bà cụ cầm hương trên tay, không cắm lên đâu cả, chỉ cầm, như người ta cầm một câu nói chưa tìm ra chỗ để đặt.

Bên bờ nam, cụ bà nhà Cảnh làm điều tương tự, nhưng cụ dùng nụ trầm. Hai cụ, hai bờ, hai thứ khói, cùng một cột khói to của trụ sập ở giữa. Cảnh Thụ đẩy xe lăn của chú Đình ra sát mép nước. Chú Đình ngồi im nhìn chỗ khói tan dần, và chú nói một câu mà sau này chị Hạnh kể lại cho cô nghe, và cô ghi vào sổ:

"Chú bảo: năm chín mươi tám tôi nghe tiếng sụp từ trong nhà, và tôi đã biết ngay là tiếng của mình. Hôm nay tôi nghe lại, và nó vẫn là tiếng của mình. Mười chín chín tám tôi được phép im. Hôm nay tôi được phép nghe. Đấy là hai sự khác nhau cả đời."

Sau khi khói tan, người ta cho xe cẩu và đội kiểm tra vào đáy sông.

Và đến mười giờ sáng, đội kiểm tra gọi điện cho cơ quan điều tra, và cơ quan điều tra gọi điện cho cô, và người ta nói một câu ngắn:

"Khoan bốn lỗ lấy mẫu ở thân trụ. Bốn mẫu cùng một kết quả: xi măng trong thân trụ không đạt mác thiết kế, trộn không đúng tỷ lệ, và đặc biệt, ở phần thân từ cao độ hai mét đến hai mét rưỡi, người ta thấy lớp bê tông có dấu hiệu thi công trong điều kiện mưa lớn, đêm, ủng cố vội. Thời điểm ấy khớp với đêm hai mươi ba tháng Sáu năm chín mươi tám. Nghĩa là sau khi giàn giáo sụp, người ta vẫn thi công tiếp phần thân trụ trong đêm, bằng bất cứ thứ gì còn lại ở kho, kể cả thứ đã bị loại. Rồi sáng hôm sau họ họp báo, và họ chửi nhà cung cấp."

Cô cầm điện thoại, và cô đứng ở bờ bắc cạnh bà cụ, và cô nhìn xuống dòng sông nơi trụ vừa sụp, và cô nghĩ về câu nói của bác Ba ở chùa: họ xây cầu để nó có.

Giờ thì nó có thật: nó có một lỗ khoan, bốn mẫu bê tông, và một tờ biên bản mà lần này không ai chối được nữa, vì cái trụ đã không còn để chối. Người ta đập đi cái chứng nhân cuối cùng của mình, và cái chứng nhân ấy, trước khi chết, khai hết.

---

Chiều hôm ấy, hai nhà gặp nhau ở sân kho số một — không phải kho số bảy, mà kho số một, kho lớn nhất, cái kho mà hai mươi tám năm trước hai ông cụ từng đặt viên đá đầu tiên cùng nhau và cùng thề sẽ xây bằng vật liệu tốt nhất miền Bắc.

Cái thề ấy hôm nay được đem ra bàn lại.

Cụ bà nhà Cảnh ngồi bên trái. Bà cụ nội cô ngồi bên phải. Giữa hai cụ là chiếc bàn nhôm cũ của kho, trên bàn là ấm trà và một tập giấy.

Tập giấy là bản dự thảo do chị Cảnh Thu Hà soạn trong ba ngày, sau khi đi gặp cả hai cụ và hỏi mỗi cụ đúng một câu. Câu hỏi với bà cụ nội: bà muốn giữ lại điều gì của hai mươi tám năm qua? Câu hỏi với cụ bà nhà Cảnh: cụ muốn bỏ đi điều gì?

Bản dự thảo có một trang, và trang ấy đọc lên được trong ba phút. Cô ngồi hàng thứ hai, và cô nghe chị Thu Hà đọc:

"Một: từ ngày hôm nay, hai xích họ Đỗ — Cảnh bỏ điều ước không qua lại. Hai: khoản tiền hai mươi tám năm qua gọi là phúng tế, gọi là thăm hỏi, toàn bộ chuyển về tài khoản tòa chỉ định, dùng bồi thường cho các gia đình công nhân năm chín mươi tám, và dựng lại nhà thờ nhỏ bên bờ sông. Ba: công trình cầu mới do hai nhà cùng góp vốn theo tỷ lệ tự nguyện, không theo tỷ lệ nợ nần cũ. Bốn: trên bệ đá đầu cầu mới, khắc hai dòng: Tên những người xây — và — Một lỗi đã dựng lại từ đây. Năm: không ai trong hai nhà được nói với con cháu rằng nhà kia từng hại nhà mình. Việc ấy kể từ hôm nay thuộc về tòa án, không thuộc về họ tộc."

Chị Thu Hà đọc xong, đặt tờ giấy xuống, và hai cụ bà nhìn nhau.

Lần này bà cụ nội lên tiếng trước.

"Điều năm đó nặng nhất." Bà cụ nói. "Cấm họa miệng dễ, cấm lòng khó. Mà tôi đồng ý. Vì tôi già rồi, tôi biết rằng chuyện của người già giữ trong miệng thì đến tai con cháu thành ra chuyện trong máu. Tôi không muốn máu các cháu tôi thêm một thứ nữa. Máu nó đã đủ chất."

Cụ bà nhà Cảnh gật.

"Nhà tôi có điều chỉnh một chữ." Cụ nói. "Ở điều bốn, chữ Một lỗi đã dựng lại từ đây — tôi xin đổi thành Hai lỗi đã dựng lại từ đây. Vì lỗi không phải của một người, mà của hai phía: người làm, và người im. Nhà tôi im hai mươi tám năm để giữ cổ phần. Đó cũng là lỗi. Và chữ dựng lại thì phải để cả hai lỗi cùng đứng, thì chữ ấy mới thẳng."

Không ai phản đối.

Hai cụ ký. Bằng bút mực của kho, loại bút mà hai ông cụ năm xưa dùng ký phiếu giao hàng, loại bút mà về sau không ai dùng nữa vì người ta dùng máy tính, và hôm nay nó được lấy ra từ ngăn kéo cũ, và nó vẫn viết được.

Hai chữ ký đặt cạnh nhau trên một dòng, và đó là lần đầu tiên sau hai mươi tám năm hai cái tên ấy nằm trên cùng một tờ giấy không phải để kiện nhau.

Cô ngồi hàng thứ hai, cạnh Cảnh Thụ, và cô thấy anh nhìn hai chữ ký ấy rất lâu. Và cô hỏi anh nghĩ gì. Và anh trả lời:

"Anh nghĩ về ông nội anh. Ông nội anh mất năm ngoái, giường ông treo hai bức ảnh: bức của gia đình, và bức chụp cái kho này ngày đặt viên đá đầu. Suốt đời ông không nói vì sao ông treo bức thứ hai. Giờ thì anh hiểu: ông không treo nó để nhớ ghét. Ông treo nó để nhớ cái ngày mà hai ông đã từng đứng đúng. Hai nhà mình đã từng đúng một lần, ngay ở cái sân này. Hôm nay là lần thứ hai."

---

Ngày mười lăm tháng Giêng năm sau, tòa mở phiên đầu.

Phiên đó không phải phiên xét xử cuối — phiên đó là phiên công bố kết luận điều tra và cho phép khởi tố ba cá nhân: ông Lê Bá Hòa, ông Hoàng Việt, và ông Nguyễn Hữu Bằng, với mức độ khác nhau và tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ khác nhau. Ông già trồng lan được xử lý theo kênh tự thú trước khi bị khởi tố, và điều này, luật sư của chính ông giải thích cho ông bằng một câu mà ông kể lại cho cô sau phiên:

"Họ bảo tôi: ông tự viết trước hai mươi trang, thì hai mươi trang ấy là hai mươi bậc thang ông tự bước xuống. Ai bước xuống trước, người ấy xuống thấp trước. Tôi bảo họ: tôi không bước. Tôi ngã từ mười chín chín tám rồi. Bây giờ tôi chỉ đứng dậy ở chỗ tôi đã ngã."

Phòng xử án ngày ấy đầy. Người ta phải mở hai phòng bên cạnh để chiếu tiếng ra. Trước cửa tòa, người ta đặt hai hàng ghế dài, và trên hai hàng ghế ấy ngồi những người mà hai mươi tám năm không ai mời đi đâu cả: vợ của công nhân bị thương năm xưa, con của người khuân vác kho, người lái xe ôm chở hồ sơ, thầy tạm của bác Ba, cô giáo già từng dạy cô, và bác Ba, ngồi giữa, gậy chống giữa hai đầu gối, như ngồi giữa hai mươi tám năm của mình.

Cô vào phòng xử án với một cái túi. Trong túi là ba thứ bà cụ giao, và bà cụ dặn đưa đúng lúc: cuốn sổ giao hàng 1998, tờ báo cũ tháng Sáu, và nén hương đã cháy nửa từ hôm đập trụ — bà cụ bảo cái nửa còn lại để dành cho hôm đọc kết luận.

Hôm ấy chưa đọc kết luận. Hôm ấy chỉ đọc kết luận điều tra.

Nhưng có một khoảnh khắc mà cô sẽ nhớ: khi chủ tọa đọc đến đoạn trích bản nhận tội của ông Quang, đoạn ông kể lại cuộc điện thoại mười một giờ đêm, và đọc nguyên câu ông đã nói với chú Cảnh Đình — nếu sai thì ai chịu? — thì trong phòng xử có một tiếng động nhỏ.

Là tiếng xe lăn.

Chú Cảnh Đình được chị Hạnh đẩy vào sau vách ngăn, ngồi ở hàng dành cho người có liên quan trực tiếp, và khi nghe câu ấy, chú đã tự đẩy hai bánh xe về phía trước nửa mét, và giơ tay, và chủ tọa ngừng đọc, và cả phòng nhìn chú, và chú nói, bằng giọng không to nhưng rõ từng chữ:

"Tôi xin nói lại để ghi biên bản: đúng là có câu ấy. Người ấy hỏi tôi: nếu sai thì ai chịu. Tôi hỏi lại: nếu sai thì ai chịu. Người ấy đáp: tôi chịu. Tôi bịa không được câu đó đâu, vì tôi nằm hai năm nay, nằm thì không bịa được nữa, người ta chỉ còn nhớ thật."

Chủ tọa nhìn chú ba giây. Rồi người ta ghi biên bản. Rồi người ta đọc tiếp.

Và cô ngồi đó, giữa mẹ cô và bà cụ, nghe từng dòng được đọc lên như nghe người ta gỡ từng viên đá ra khỏi một bức tường đã đứng hai mươi tám năm, và cô nhận ra một điều mà tối hôm đó cô mới viết ra nổi vào sổ:

"15/1 — Phiên đầu. Chưa có tòa án nào xây được hai mươi tám năm trong một ngày. Cũng như không có bức tường nào đổ trong một ngày. Cái gì gỡ được thì không gọi là đổ. Cái gì đập một tiếng thì không phải là cái ta đập bằng tay. Hôm đập trụ, người ta dùng thuốc nổ. Còn hôm nay, người ta dùng mười một mục chứng cứ. Hai cách ấy đều làm sụp. Khác nhau một điều: cách thứ nhất để lại đá. Cách thứ hai để lại chỗ."

---

Chiều tối hôm ấy, sau phiên, cô và Cảnh Thụ ra bờ sông.

Trụ số bốn giờ là một cái móng mới. Người ta đã đổ móng tạm cho cây cầu mới, và cốt thép nhô lên khỏi mặt nước như một vườn cây sắt non. Xa xa, bên kia dòng, ba trụ cũ được chằng chống, chờ kiểm tra xong sẽ gia cố lại, vì kết luận của kỹ thuật là: ba trụ ấy còn tốt, cái sai đã nằm gọn trong trụ thứ tư, như một người chịu trọn một lỗi và để cả ba người bên cạnh trắng.

Hai người đứng ở đúng chỗ mà hai mươi tám năm trước hai nhà từng đứng nhìn nhau qua khói.

"Anh từng tính một chuyện." Cảnh Thụ nói. "Lúc mới vào vụ này, anh tính xem nếu tất cả phơi ra, nhà Cảnh mất bao nhiêu. Anh tính lãi, tính lỗ, tính thị phần, tính danh tiếng. Anh tính bằng bảng."

"Giờ thì sao?"

"Giờ thì anh không còn cái bảng ấy nữa." Anh nói. "Hôm xem trụ sụp, anh đứng sau xe lăn của chú, và anh thấy chú đưa hai tay ra ôm lấy ngực mình khi tiếng nổ đến, và lúc đó anh hiểu mình đã tính sai đơn vị suốt. Cái này không tính bằng bảng. Nó tính bằng năm. Hai mươi tám năm của chú, hai mươi tám năm của bà em, hai mươi tám năm của bác Ba. Em mất bố em vào năm mười ba tuổi. Đấy mới là đơn vị. Với đơn vị ấy thì cái bảng của anh là đồ chơi trẻ con."

Cô đứng cạnh anh, và gió đông thổi dọc sông, và cô nói câu mà cô đã giữ từ hôm bà cụ đưa tờ báo:

"Bà em giữ tờ báo ấy hai mươi tám năm để dùng một ngày. Bà không giữ nó vì tin có ngày ấy. Bà giữ vì nếu không giữ thì bà phải thừa nhận là không có. Bà chọn cách khó hơn: giả sử có, và chờ. Hôm nay em hiểu rằng em đã được lớn lên trong một nhà như thế. Nhà mình không mạnh. Nhà mình chỉ không bỏ."

Anh im lặng một lúc. Rồi anh nói:

"Tháng Ba tới, hợp long. Tháng Sáu, thông xe. Người ta hỏi lấy tên cây cầu mới. Hai cụ đã quyết: lấy tên do hai nhà cùng chọn, và hai cụ đã chọn xong rồi, nhưng hai cụ không nói, hai cụ bảo đến hôm thông xe mới công bố. Chị Thu Hà biết tên, chị ấy giữ kín như giữ của. Chị chỉ nói một câu: tên ấy ngắn thôi, và nếu chú Đình nghe thấy, chú sẽ khóc."

Cô nhìn ra chỗ cốt thép non trên mặt nước.

"Anh đoán được không?" Cô hỏi.

"Anh đoán rồi. Mà anh không nói." Anh nói. "Vì có những thứ, biết trước lúc nó tới thì nó vơi đi một nửa. Cái này em để nó tới nguyên. Cả hai mình đều thiếu nguyên vẹn thiếu đủ rồi. Thứ này thì phải nguyên."

Hai người đứng thêm một lúc nữa, đến khi đèn cao áp trên công trường bật sáng, soi vườn cốt thép thành màu vàng ấm, rồi mới rời đi.

Đêm ấy cô viết vào sổ dòng cuối của chương mùa đông:

"Cây cầu mới chưa có tên. Nó chưa có dáng. Nó chỉ có một cái móng và một vườn cốt thép non. Mà tôi đã thấy nó rõ hơn cả cây cầu cũ, vì cây cầu mới có một thứ cây cầu cũ không có: nó biết mình đứng trên cái gì."

Cô gấp sổ, tắt đèn, và ngoài ngõ, có tiếng xe máy của ai đó chạy ngang, không dừng, và cô cũng không cần nó dừng, vì hôm mai còn dài, mà chuyện cần nói thì đã nói xong hôm nay.