Chương 9: Cơn sốt ba mươi chín độ

Chương 9: Cơn sốt ba mươi chín độ

Xe taxi đêm vắng đường. Hai mươi ba giờ mười lăm phút cô gọi xe, hai mươi ba giờ hai mươi chín phút thì đứng ở cổng viện. Đèn cổng sáng trắng như một trang giấy trải sẵn mà chưa ai chịu viết.

Khoa cấp cứu nằm cuối hành lang tầng một, mùi nước sát trùng trộn với mùi mưa còn dính trên áo người bệnh. Anh đứng ở cửa buồng cấp cứu, chân rộng bằng vai, hai tay đút túi quần, trông như người gác một việc không rõ tên. Trên băng ghè cạnh anh có một cái túi vải: túi tiền lẻ của quán, giấy bạc xếp theo hai chiều, hai hạt cua còn dính ở góc túi.

— Anh vơ được đúng một vật của mẹ anh, — cô nói, chỉ tay vào cái túi, — và anh chọn cái túi tiền của quán.

— Đêm nay bàn tay tôi không biết giữ cái gì, — anh nói, không chào, không né. — Cái gì quen tay nhất thì cầm cái ấy. Cô đến sớm hơn tôi tưởng.

— Tôi bảo mười lăm phút. — Cô thả túi xô xuống ghè. — Tôi chưa từng trễ hẹn với người nhà anh.

Chữ "người nhà" ra khỏi miệng trước khi cô kịp cân. Nó rơi xuống hành lang bệnh viện, giữa hai người, nặng như một con dấu đóng vào một tờ giấy chưa ghi tên. Anh nhìn cô đúng một giây. Cả hai cùng quyết định không nhặt chữ ấy lên xem mặt sau.

Điều dưỡng gọi người nhà vào làm thủ tục. Anh bước tới trước. Cô nhanh hơn nửa bước.

Giấy nhập viện có hai mươi ô trống. Phạm Thị Phượng. Sinh một chín bảy không. Nghề nghiệp: bán bún riêu ba mươi năm, đầu ngõ có cây me. Địa chỉ quán. Người thân trực. Cô viết đều tay, không phải tra điện thoại lần nào. Anh đứng sau lưng cô, đọc từng ô chữ, và cô nghe rõ ở cách anh đổi chân đứng: ba năm anh chưa từng đi khám cùng mẹ, những dòng ấy anh thuộc ít hơn một vị khách quen của quán.

— Bà có dị ứng gì không? — điều dưỡng hỏi.

— Không. — Cô trả lời trước khi anh kịp mở miệng. — Nhưng bà uống thuốc hạ áp hay nghẹn. Phải kèm cháo, kèm canh. Bà nuốt kiểu nuốt cho xong chuyện.

— Cô biết... — anh nói, câu đứt giữa.

— Ba năm, tuần nào cũng một bát bún, — cô nói, không ngẩng đầu, bút vẫn chạy. — Anh đi thì tôi ăn hộ.

Bác sĩ trực là người trẻ, kéo hồ sơ lên màn hình, đọc cho người nhà nghe như đọc một bản tường trình:

— Bà Phạm Thị Phượng. Theo dõi ở viện mình từ tháng Bảy, ba năm trước. Khai lúc nhập: ngất một lần ở chợ, trưa nắng, được người ta đỡ dậy, tự bắt taxi về, không cho ai hay. Từ đó cắt thuốc theo hẹn, đúng hẹn cả ba năm. Đợt này sốt ba mươi chín độ hai, viêm phế quản. Tim có rối loạn nhịp nhẹ, đã có sẵn trong hồ sơ, thuốc đang dùng đúng liều. Cơn sốt làm tim làm việc nặng, chưa có dấu hiệu nguy hiểm. Cho nhập khoa nội, theo dõi nhịp đêm nay, mai làm thêm vài xét nghiệm.

— Ba năm, — anh nói, không phải hỏi bác sĩ. — Ba năm viện theo dõi mẹ tôi, và tôi không biết.

Bác sĩ nhìn anh, rồi nhìn cô, tự thấy mình đứng giữa một chuyện không ghi trong bệnh án, bèn cúi xuống bàn máy. Anh quay lưng lại nhìn tường.

Hai người ra hành lang. Khuya, đèn nửa số, ghè nhựa lạnh. Sau cánh kính buồng theo dõi, màn hình nhịp tim chạy một đường xanh đều đều. Người ta có thể giận nhau ngay trước một đường xanh ấy, không ai cấm.

Cô nói trước:

— Tối qua anh giữ lại cho tôi một câu hỏi. Bà có hồ sơ ở viện này từ bao giờ. Giờ tôi trả được nửa. Tôi biết từ ngày giỗ: một túi giấy nâu dưới gầm tủ lạnh, một tờ giấy hẹn ngày hai mươi tháng Bảy, và một câu "con đừng cho nó biết". Tôi biết được hai mươi hai ngày, và im hai mươi hai ngày. Còn chữ "từ bao giờ" — bác sĩ vừa nói: ba năm. Phần tôi còn thiếu là "tại sao ba năm". Phần ấy tối nay bà tự kể, tôi không kể hộ.

— Hai mươi hai ngày, — anh nói, giọng thấp, đều, mỗi chữ như đặt xuống một vật nặng. — Tôi tính rồi, từ ngày giỗ đến đêm nay là hai mươi hai ngày. Cô cầm biết bao nhiêu chuyện về mẹ tôi. Còn tôi thì học từ cái phản sốt sau chòi.

— Anh muốn tôi xin lỗi, hay anh muốn tôi giải thích?

— Tôi muốn biết, — anh xoay người lại, — cô nhận cái bí mật ấy để làm gì. Vì nếu cô nhận để gìn giấu cho nó nguyên vẹn thì cô đã làm tốt. Nếu cô nhận để trả lại cho bà một mình thì tôi không hiểu nổi. Bà cắt thuốc ba năm, bắt taxi ba năm, đi một mình ba năm. Cái cách giữ ấy suýt làm bà ngã ở giữa chợ không một ai nhận ra.

— Bà không ngã ở giữa chợ, — cô nói. — Bà ngã thì bà có người ta đỡ. Bà chỉ suýt ngã. Và anh vừa gộp ba thứ làm một: bà giấu anh, bà trao tôi, và tôi im. Ba việc ba trách nhiệm. Việc bà trao, tôi nhận, vì người già không nên ôm một túi tim mạch đi khám một mình trong ba năm. Việc tôi im — phần đó sai, hai mươi hai ngày, tôi tính như anh tính. Nhưng anh hỏi sai người. Câu hỏi đúng là: bà giấu để làm gì. Và câu trả lời, anh biết sẵn rồi, anh chỉ chưa chịu ghi vào sổ: bà giấu để anh không bỏ cái chỗ đứng của anh mà chạy về. Bà không muốn làm cái cớ.

— Đó không phải quyền của bà, — anh nói.

— Đúng. — Cô gật, không hạ giọng. — Cũng như cách đây năm năm, tôi không có quyền nói "đừng". Tôi không nói "không bao giờ", tôi giữ lại một nửa câu trả lời, rồi tôi tự cho mình là tử tế. Tôi cũng kiểm soát người khác, anh ạ. Chỉ khác là cái của tôi làm bằng giấy, của bà làm bằng thuốc men, của anh làm bằng những lần về ăn cơm đúng bốn bữa rồi tự coi là đã đủ.

Anh im. Tiếng máy điều hòa chạy. Sau cánh kính, đường xanh nhảy một nhịp, rồi lại đều.

— Vậy đêm nay ta tính sao, — anh hỏi, sau một lúc lâu, — nếu mỗi người trong chuyện này đều từng quyết thay một người khác?

— Thì lập quy tắc, — cô nói. — Từ đêm nay, không ai quyết thay ai. Kể cả khi nghĩ là thương. Nhất là khi nghĩ là thương. Kể cả khi quyết thay là cách duy nhất thấy được. Ai có chuyện của người khác trong tay, thì đem ra giữa hai người, để chủ nhân tự cầm.

— Thỏa thuận, — anh nói. — Nhưng cô phải ký bằng bút đỏ. Loại giấy tờ của cô, không ký bút đỏ thì coi như chưa thi hành.

Cô cười một tiếng, ngắn, khô, mà hành lang đêm làm nó thành ra ấm.

Hai giờ sáng, điều dưỡng vẫy tay: bà tỉnh, người nhà được vào, một lúc thôi.

Buồng theo dõi chỉ một giường. Bà Phượng nằm đó, nhỏ đi trong áo bệnh viện, tóc bạc rối ra sau gáy, hai tay đặt trên chăn như hai vật người ta lấy từ trong túi tiền ra để tạm lên mặt bàn. Thấy hai người vào, bà nhìn từ cái này sang cái kia, rồi nhắm mắt lại một giây, như ký nhận một kiện hàng chờ lâu rồi.

— Hai đứa ngồi cạnh nhau trong cái buồng này, — bà nói, giọng khô vì sốt, — bà nhìn mà đỡ mỏi mắt hơn nhìn màn hình kia. Cái màn hình cứ chạy một đường hoài, chán như con nước sông tháng ba.

Cô rót nước mối cho bà. Anh xê ghè lại sát mép giường. Bà uống được hai ngụm, rồi nói, đều, chậm, như người đã soạn sẵn từng chữ nằm chờ:

— Thôi thì nói hết một lượt, cho khỏi phải kể lần hai. Ba năm trước, tháng Bảy, trưa nắng, đang bới bún cho khách, bà Chín thấy bà chống tay xuống mép hòm tiền, mặt xanh. Bà Chín đỡ bà vào phản sau chòi, gọi taxi cho bà đi viện. Bà về, uống thuốc, cắt lịch đi khám đều như chợ phiên. Bà không cho thằng con bà biết, vì lúc ấy nó đang đôn đôn làm cái việc ng ta mộng mới đậu: đứng đầu mảng thương hiệu của cả một vùng. Bà tính: giấu ba bốn năm, tới lúc nó vững thì bà nói. Không ngờ mình đậu đều quá, thành ra giấu lâu quá.

— Bà ơi, — anh nói.

— Để bà nói hết, — bà đặt tay lên tay anh. — Chuyện con về hay không, bà chưa cho, vì bà muốn nghe con nói "con muốn về", chứ không phải "con phải về". Cái cớ không giữ được con trai lâu đâu, con ạ. Cái cớ chỉ giữ được ân hận. Mẹ tính vậy. Mẹ sai. Mẹ làm thay con một việc phải để con tự làm. Kiểm soát nghĩ cho con cũng là nợ. Tối nay nằm đây, mẹ trả: nợ ấy mẹ trả bằng cách nói thật một lượt, còn lại để con tự quyết. Con tự quyết đi. Đơn, phượng, gạch cổng, phương án gì, mẹ không xen nữa.

Anh cúi đầu xuống, hai khuỷu tay chống vào gối giường, một lúc không nhấc lên. Rồi anh nói, vẫn cúi đầu:

— Con đã nộp đơn xin điều về Hà Nội từ tháng Tư. Tháng Tư, con ạ. Trước cả cái hợp đồng mười hai cửa hàng, trước cả cái túi thuốc dưới gầm tủ. Con định đợi về đến nơi rồi mới bất ngờ bà. Hóa ra con đi trước bị bà vượt sau: bà cũng giấu con một cú, và giấu khéo hơn.

Bà quay mặt vào gối. Vai bà rung lên vài cái, không thành tiếng. Cô ngồi im, hai tay gấp cái chăn ở chân giường thành một nếp vuông vức, việc duy nhất lúc ấy làm được mà không đụng vào ai. Bà quay ra lại, mắt ráo, giọng đã bình:

— Vậy thì giỗ nhà mình tháng Chạp làm to. Bà bái tạ cụ nào nhìn xuống thấy hai mẹ con vừa giấu vừa hiểu, thôi thì coi như có gia tài.

Điều dưỡng gõ cửa: mười phút nữa người nhà ra. Anh đứng dậy, đi mua sữa chua ở cái máy ngoài hành lang cho bà, như chưa từng có chuyện gì quan trọng hơn thế trên đời. Vừa khi cánh cửa khép, bà nắm cổ tay cô. Bàn tay bà chai sần, khô, mà giữ rất chắc, kiểu giữ của người bán ba mươi năm bún, không để một thứ gì rơi giữa chừng.

— Con Vân. Chuyện này bà không nói thì mang xuống được. Nhưng bà vừa học xong bài không giữ hộ ai, nên nói đây. Mẹ con, hai năm nay, mùng một tháng nào cũng gọi vào cái máy của bà, cái máy để dưới hòm tiền. Hỏi quán có khô ráo không, mưa lớn không, hỏi... con bé có về ăn bún không. Bà toàn trả lời: chưa. Có bữa bà định nói thật, nói rằng con bé về rồi, ngồi ăn đúng chỗ cũ, bưng bát canh cua, mà bà nuốt chữ lại. Vì mẹ con nó hỏi bằng giọng của người ta hỏi thăm con nhà người khác. Sợ nói ra thì nó sợ, rồi không gọi nữa.

Cô nghe thấy tiếng máy đo nhịp sau lưng, đều như trước, mà thấy như có một nhịp bị bỏ trống.

— Chủ nhật này là giỗ đầu năm của bà ngoại con. Mẹ con làm cơm, dặn bà hỏi con một câu, hỏi xong là xong, không dám mong gì hơn: con có về Thái Bình ăn cơm không. Nó không dám lên Hà Nội. Nó bảo Hà Nội toàn chỗ ngày xưa nó làm con gái khóc. Bà chưa hứa hộ con đâu. Bà chỉ nói: để bà hỏi.

— Bà trả lời mẹ tôi thế nào?

— Bà nói đúng một câu: để bà hỏi. Hứa hộ người khác là nợ, đêm nay bà mới thuộc bài. — Bà thở một hơi dài, như người vừa trút xong một đợt hàng nặng. — Số máy của nó đây. Gọi thì gọi, không gọi thì thôi, đừng gọi cho có phép lịch sự. Mẹ con chỉ khác con có một điều: nó dám chờ, chứ chưa dám đến. Còn con... bà nhìn con từ hồi con bé đến giờ, con dám đến mà không dám ở. Ai khéo hơn ai thì con tự cân ở chuyến xe ấy.

Bà buông tay cô ra, nhắm mắt. Cô ra khỏi buồng, vừa kịp phía trước mười giây. Anh đứng ở đầu hành lang, tay cầm hộp sữa chua còn lạnh đọng nước ngoài vỏ. Anh không hỏi. Người ta đứng cạnh nhau đủ lâu thì đọc được mặt nhau không cần hỏi, và anh chỉ nhích vai sang trái nửa băng ghè, nhường cô chỗ cạnh mình.

Hai người ngồi xem đường xanh chạy. Bốn giờ sáng, cô xin điều dưỡng một tờ giấy kẻ ngang. Cô lấy cây bút đỏ chín năm trong túi xô, gập tờ giấy làm đôi, viết lên đầu hai chữ: thẻ thuốc. Rồi viết từng dòng, tay chữ thẳng như đóng dấu: sáng, sau bát cháo, một viên to, một viên nhỏ. Trưa, sau bát bún, một viên nhỏ, kèm canh, uống chậm. Chiều, trước khi xếp quán, một viên. Không nuốt lúc đói. Không nuốt cho xong chuyện. Anh nghiêng đầu đọc, rồi nói khẽ:

— Chín năm sửa bản thảo, cô làm nghề này thành ra thế đấy. Sửa chữ với sửa người một gốc: không xóa người ta, chỉ đánh dấu chỗ dễ ngắt thở.

— Gốc nghề của tôi là chấm câu, — cô nói. — Chấm cho đúng chỗ thì câu dài bao nhiêu cũng đọc được. Người cũng vậy. Không ai ngắt thở ở giữa câu nếu ai đó chịu chấm đúng chỗ.

— Rồi tôi đeo nó vào hợp đồng gia đình, — anh nói, chỉ tờ giấy đỏ. — Cái thẻ này có giá trị đến bao giờ?

— Đến khi bà thuộc. Thuộc thì mình treo lên tường quán, cạnh tờ thông báo sơn cầu, cho bố con anh chừa được cái tội làm người bằng được bốn bữa cơm.

Ngoài cửa sổ, trời chuyển sang loại xám của những ngày sắp mưa không mưa. Cô lấy cuốn sổ mười lăm trong túi xô, mở trang mới, viết một dòng, không gạch bỏ:

"Chủ nhật: Thái Bình. Lần này tự mình đến trước khi phải có người hỏi hộ."

Cô nhét sổ lại, cầm mẩu giấy số máy viết bằng mực tím đã nhòe, mẩu giấy bà lén cuốn trong ống bút đằng nào, giữ nó trên lòng như người ta giữ một tấm vé chưa quyết ngày đi. Xe khách bến Giáp Bát, sáu giờ sáng, có chuyến xuống Thái Bình, hai tiếng rưỡi. Cô nhẩm tính: xuất viện của bà tính theo thứ Hai, cơm giỗ tính theo trưa chủ nhật, còn phần nợ mười sáu năm thì tính từ hôm nay, trả từ cửa nhà, đừng để thêm một ai nữa phải đứng chờ ở đầu ngõ hộ mình.