Chương 1: Người bạn cũ trở lại

Chương 1: Người bạn cũ trở lại

Sáng thứ Hai đầu tháng Sáu, Trịnh Khả Vân đến công ty trước bảy giờ bốn mươi lăm phút, và điều đầu tiên cô làm không phải là bật máy, mà là lấy ra một tấm bản in.

Bản in thử của bộ slide giới thiệu, mười bốn trang, giấy A4 mịn. Cô trải nó ra mặt bàn, kéo cái đèn bàn gần lại, rồi rút từ hộp bút một cây bút đỏ đã dùng chín năm. Nắp bút đã bạc màu, chỗ cầm bị mòn nhẵn. Sáu năm làm nghề viết quảng cáo, cô đã đổi ba cái máy tính, hai cái điện thoại, một đời đồng nghiệp, chỉ có cây bút đỏ này là chưa đổi.

Cô cúi xuống, soát từng dòng. Đến trang bảy, cô dừng lại. Hai chữ "trải nghiệm" bị chèn quá sát nhau, dấu ngã của chữ "nghiệm" gần như chạm vào chữ đứng trước. Ai đó trong xưởng đã kéo giãn theo kiểu máy, cho nhanh. Cô khoanh tròn, viết lề: "nới 1/4 dấu cách, chữ ngã phải thở."

Chữ cũng phải thở. Câu đó là của cô, từ năm thứ hai làm nghề, ghi vào cuốn sổ đầu tiên, và cô vẫn giữ nguyên đến giờ.

— Chị Vân ơi. — Diễm My thò đầu vào từ cánh cửa kính, trên tay xách hai bịch xôi. — Xôi đầu ngõ, chị ăn không? Em mua nhầm hai bịch.

Diễm My hai mươi sáu tuổi, thiết kế junior, cắt tóc ngắn, và biết mọi chuyện trong công ty trước cả bảng thông báo. Cô đặt hai bịch xôi xuống bàn, mắt đảo một vòng, rồi hạ giọng:

— Chị nghe chưa? Khách mới. Cà Phê Sao. Chuỗi cà phê bốn mươi cửa hàng ấy. Họ mở thêm mười hai cửa hàng ở Hà Nội, làm lại toàn bộ bộ nhận diện. Hợp đồng lớn nhất của công ta từ đầu năm. Mà nghe này — người bên khách phụ trách thị trường Hà Nội, bay về từ Singapore đấy. Trẻ lắm, giỏi lắm, và chưa ai trong công ta gặp mặt bao giờ.

— Rồi sao nữa. — Khả Vân cắm cúi đánh dấu trang tám.

— Hết. Chỉ thế thôi. — Diễm My rút điện thoại ra, lướt một cái, rồi đưa màn hình sang. — Minh Khôi bảo hôm nay chín giờ rưỡi họp chào. Chị là copywriter chính. Người ta chỉ định đích danh chị đấy. Anh Tùng hỏi "sao lại cô Vân", anh Khôi bảo khách đọc hồ sơ năng lực, thấy các campaign chữ nghĩa đều do chị viết.

Khả Vân nhìn cái tên trên màn hình, tên giám đốc khách hàng sẽ đến. Cô đọc hai chữ họ, rồi đọc tên. Và cô ngồi im đúng bốn giây.

Diễm My không nhận ra bốn giây ấy. Cô đang bóc lá chuối bịch xôi, nói tiếp:

— Nghe đồn khó tính. Anh Khôi gọi trước cho bên marketing của họ, hỏi thích phong cách nào, bên ấy trả lời "gửi đề cương trước, chúng tôi đọc rồi góp ý". Anh Khôi về kể mà mặt dài như cái bánh đa. Chị chuẩn bị tinh thần đi. À mà chị ăn xôi không, để nguội.

— Cho chị bịch nhỏ. — Khả Vân nghe giọng mình bình thường đến mức chính cô cũng ngạc nhiên. — Cảm ơn.

Cô cầm bịch xôi, đi xuống cuối hành lang, vào phòng trà, và đứng đó một mình trong hai phút. Phòng trà nhìn ra đường Nguyễn Trung Ngạn, sáng thứ Hai đường vắng, cái bát đựng dung dịch rửa ly đã đóng một lớp màng mỏng. Cô lấy đũa gắp một miếng xôi, nhai, không nếm được mùi gì.

Cái tên ấy. Năm chữ. Cô đã không đọc cái tên ấy trong vòng năm năm, kể từ một buổi chiều tháng Sáu, dưới một cái cầu bằng sắt sơn đỏ, cách đây tròn một mùa sinh viên tốt nghiệp.

Chín giờ hai mươi lăm phút, phòng họp lớn được dọn lại. Cái bàn mười hai chỗ, máy chiếu chạy thử hai lần, chai nước xếp đều tay. Minh Khôi đi qua đi lại như người mất cái ví. Anh Tùng đứng tựa ở góc, khoanh tay, mặt đầy vẻ của một người sáng lập đã ba mươi bốn tuổi vẫn không tin nổi mình mỗi tháng vẫn phải đi chào khách.

Chín giờ hai mươi chín phút, có tiếng gõ cửa. Hai tiếng, đều, không vội.

— Xin phép. — Giọng nói vang lên trước khi cánh cửa mở hết.

Và Khả Vân hiểu ngay là ai, không cần quay đầu lại. Cả cái công ty này, cả thành phố này, có lẽ chỉ còn đúng một người vẫn nói "xin phép" trước khi đi vào một căn phòng — như thể cửa là một thứ gì đó của người khác, và mình đi qua thì phải gọi.

Anh vào phòng. Anh cao hơn so với trong trí nhớ của cô chừng hai phân, hoặc là cô thấp đi. Anh mặc sơ mi màu xán khói, xắn tay hai nấc, không đeo kính nữa. Nhưng cái cách anh đặt chìa khóa xe xuống túi quần bên trái trước khi bắt tay, thì vẫn y như cái đứa con trai mười lăm tuổi đứng ở đầu ngõ chờ cô đi học cùng.

Năm năm không gặp, người ta nhận ra bạn thuở nhỏ không phải bằng mặt, mà bằng những thứ không chịu thay đổi.

Minh Khôi đứng ra giới thiệu. Ông Giám đốc Marketing khu vực, phụ trách thị trường mới, vừa về nước cuối tuần, très chuyên nghiệp, rất mong hợp tác. Anh bắt tay anh Tùng, bắt tay Minh Khôi, gật đầu với chị kế toán, với hai đứa thiết kế. Đến lượt Khả Vân, cô đứng dậy, đưa tay ra, và nói đúng câu cô đã tập trong đầu từ tám giờ sáng:

— Trịnh Khả Vân. Copywriter chính của dự án.

Anh nhìn cô. Nửa giây, chưa tới một giây. Trong nghề của cô, nửa giây là khoảng nghỉ giữa hai shot quảng cáo, ai cũng có thể nhầm là không có gì.

— Chào Khả Vân. — Anh nói. Không "chị Vân", dù cô hơn... không, cô kém anh một tuổi. Cả phòng gọi cô là chị Vân đã sáu năm. Còn anh gọi tên cô, trọn vẹn, không thêm một chữ quyết định nào. — Ngồi đi.

Cô ngồi xuống. Anh ngồi xuống đối diện. Máy chiếu chiếu trang đầu: logo Nắng Mới, dòng chữ "Đề xuất truyền thông Cà Phê Sao — thị trường Hà Nội".

Cuộc họp kéo dài một giờ bốn mươi phút. Anh hỏi câu khó, nhưng câu khó của anh không phải kiểu khách hàng khó tính để ra vẻ. Anh hỏi: trong mười hai cửa hàng, bao nhiêu cửa hàng nằm trong bán kính một cây số của một quán cà phê phin đã có hai mươi năm tuổi? Nếu con số là chín, thì thế mạnh của chuỗi là gì — tiện, hay rẻ, hay sạch? Và nếu cả ba thứ đó người ta đã có sẵn, thì khách hàng đổi sang vì cái gì? Anh nói chậm, chọn chữ, và mỗi câu đều nhằm vào đúng chỗ hở của bộ đề xuất.

Anh Tùng lau mồ hôi. Minh Khôi promise đủ thứ. Đến trang slogan, Khả Vân biết trước trang này sẽ dừng, vì nó là trang cô dở nhất.

Trên màn hình là dòng slogan cô viết, dòng đã được duyệt nội bộ: "Cà phê cho người thức cùng thành phố."

Anh bảo dừng slide. Anh nhìn dòng chữ đó chừng năm giây. Rồi anh lấy bút lên, gạch một vòng tròn quanh một chữ, và nói, vẫn bằng cái giọng đều đều như đọc báo cáo:

— Chữ "cùng" là chữ lười.

Cả phòng im. Minh Khôi mở miệng muốn nói chữ này ổn mà, chị Vân viết đấy, được bên planning khen đấy. Nhưng anh khách đã nói tiếp:

— "Thức cùng thành phố" nghe như ai đó soạn sẵn cho mọi thương hiệu cà phê, đổi tên thương hiệu vẫn đúng. Một chữ mà bỏ ra được mà câu không sao, thì chữ đó không làm việc. — Anh ngước lên, không nhìn ai riêng, nhưng cũng không tránh ai. — Người viết biết điều này tốt nhất. Đây là luật của chính người viết.

Khả Vân ngồi thẳng lưng. Bàn tay cô đặt trên gối, ngón cái day nhẹ đầu cây bút đỏ trong túi áo.

Cái câu đó không phải luật của nghề. Cái câu đó là của cô, viết trong một bài báo nhỏ, đăng trên mục Đô thị của một tạp chí, năm cô hai mươi lăm tuổi, tháng Ba, trang bốn mươi bảy. Bài báo đó cô viết trong một căn phòng trọ sau ngày anh bay đi Singapore, viết để tự nhủ rằng cô vẫn còn viết được dù mọi thứ khác đều dừng lại. Bài đó được một trăm lượt like. Cô chưa từng đưa cho anh. Cô cũng chưa từng nói với anh rằng cô viết.

Vậy mà câu đầu tiên anh nói với cô sau năm năm, trước mười người lạ, là câu cô viết khi cô tưởng anh không còn đọc bất cứ thứ gì của cô nữa.

— Tôi sẽ sửa. — Cô nghe mình nói. — Trước thứ Năm.

Anh gật đầu, như thể đó là điều hiển nhiên, và bảo chuyển sang trang ngân sách.

Mười một giờ mười, cuộc họp tan. Anh bắt tay mọi người, nói câu xã giao chuẩn không cần chỉnh. Rồi anh xin phép trước, vì còn buổi khác. Anh đi về phía cửa thang máy cùng Minh Khôi. Khả Vân thu tài liệu, chậm nhất phòng, vì tay cô tự nhiên muốn có việc để làm.

Thang máy đến trước khi cô kịp nghĩ ra lý do đi cầu thang bộ. Bốn người chen vào: chị kế toán, hai đứa thiết kế, và anh. Cô đứng vào góc trong cùng. Cửa thang đóng. Tầng bốn, ba, hai. Bốn mươi giây.

Anh không nhìn cô. Anh nhìn số tầng nhảy. Nhưng khi cửa mở ở tầng trệt, anh đưa tay giữ cửa cho tất cả mọi người ra trước, và đến lượt cô, lúc cô đi ngang qua, anh nói đúng một câu, rất khẽ, chỉ để cô nghe:

— Mái tóc để dài rồi đấy.

Rồi anh buông tay, để cửa đóng lại sau lưng cô, và đi thẳng ra chỗ xe. Không ngoái lại.

Chị kế toán hỏi cô vừa nãy anh khách nói gì mà cô đứng đơ. Khả Vân trả lời: nhắc lịch họp tuần sau. Một câu nói dối nhỏ, không hại ai, và là loại câu mà người ta chỉ nói khi sự thật quá lớn so với cái cửa thang máy.

Buổi chiều, công ty làm việc như một tổ ong bị chọc. Anh Tùng họp khẩn với planning. Diễm My vẽ lại ba trang moodboard. Minh Khôi gọi điện cho bên khách tổng cộng sáu cuộc. Khả Vân ngồi mở file slogan, xóa dòng chữ cũ, và nhìn con trỏ chuột nhấp nháy trong vòng bốn mươi phút.

Cô viết mười bốn dòng. Xóa mười một. Để lại ba dòng xấu nhất, vì ba dòng đó thành thật. Rồi cô đi pha trà, về, viết thêm dòng thứ mười lăm, và lần này cô không xóa, vì cô chợt nhớ ra một chuyện: anh đã đọc trang bốn mươi bảy. Anh đã đọc tất cả những gì cô viết, trong lúc cô tưởng khoảng cách giữa hai người là một biển.

Năm giờ chiều, điện thoại cô rung. Một tin nhắn, từ một số cô chưa lưu, nhưng cô không cần lưu. Mười một chữ số đó cô từng đánh nhẩm như đánh nhẩm số nhà mình.

"Ngày mai 9h họp tiếp với bên planning. Anh nhắc vì thứ Ba hồi trước cô hay quên lịch."

Hồi trước. Hai chữ đó đứng đó, nhẹ tênh, như thể nó chỉ nghĩa là hồi trước cô quên lịch họp câu lạc bộ văn học, hồi trước cô quên lịch trả sách thư viện, hồi trước cô quên đủ thứ và anh là đứa luôn nhắc. Hai chữ đó không biết rằng giữa nó và bây giờ là năm năm, một cái cầu sơn đỏ, và một câu nói đã làm hai người mất nhau.

Cô không trả lời. Cô để điện thoại úp xuống, và làm việc đến bảy giờ tối. Trên đường về, đi qua đầu ngõ Hàng Mã, mùi hoa sứ tối chợt đậm lên, và cô đi chậm lại không chủ ý.

Tối đó, trong căn phòng trọ trên phố Hoa Bằng, cô mở ngăn kéo dưới cùng của tủ. Trong đó có một hộp thiếc bánh quy, và trong hộp là mười bốn cuốn sổ. Sổ làm việc, từ năm cô tập sự. Cô lấy ra cuốn đầu tiên, cuốn bìa đã cong, và lật đến trang cuối cùng.

Dán ở trang cuối là một cái vé xem phim, mòn hai góc. Rạp Quốc Gia, mùng mười hai tháng Sáu năm năm trước. Bộ phim gì, cô không nhớ nổi, chỉ nhớ là buổi đó anh cười ba lần, và cô đã nghĩ — đúng một giây, trong bóng tối phòng chiếu — rằng nếu cuộc đời là một chuỗi ngày giống buổi chiều đó thì chẳng có gì phải sợ.

Hai ngày sau đó là cái cầu sơn đỏ.

Cô đóng sổ lại, đặt về chỗ cũ, đậy hộp thiếc, đóng ngăn kéo. Rồi cô ngồi vào bàn, mở cuốn sổ hiện tại — cuốn thứ mười lăm — viết lên trang đầu tuần:

"Việc: dự án Cà Phê Sao, deadline slogan thứ Năm. Việc riêng: giữ khoảng cách. Ghi chú: nó..."

Bút dừng. Cô gạch chữ "nó", vì cô không gọi anh bằng "nó" được, chưa bao giờ gọi được. Cô viết lại:

"Ghi chú: cậu ấy vẫn nhớ luật chữ 'cùng'. Và cô vẫn nhớ mái tóc cậu ấy để ngắn. Hai người nhớ hai thứ vô ích như nhau."

Cô đóng sổ. Ngoài cửa sổ, mười một giờ đêm, một cơn mưa đầu mùa bắt đầu rơi, đều và kiên nhẫn, như thể nó cũng đã chờ cả mùa khô. Cô không đứng dậy đóng cửa sổ ngay. Cô để mưa rơi thêm một lúc.

Vì trong chuỗi ngày sắp tới — cô biết thế, biết rõ thế, bằng cái nghề đoán người của một đứa làm chữ sáu năm — sẽ có một dòng slogan phải viết, một câu hỏi phải trả, và một cái nợ năm năm phải tính. Và cô chưa biết mình tính kiểu gì: trả, hay nợ thêm.

Cô tắt đèn. Trước khi ngủ, cô làm đúng việc cô vẫn làm mười lăm năm nay mỗi tối cuối ngày: viết vào đầu dòng ngày mai một việc. Hôm nay cô viết: "Sáng mai 9h. Đến sớm mười lăm phút. Và đừng — tuyệt đối đừng — ngồi đối diện anh ta."