Thư viện tiểu thuyết trực tuyến · Cập nhật mỗi ngày · Đọc miễn phí
Trang chủ / [Cao H] Bí Mật Của Thánh Nữ / Chương 80: Bát cháo — kết

Chương 80: Bát cháo — kết

[Cao H] Bí Mật Của Thánh Nữ · Chương mới nhất được cập nhật trên Colorir Tiểu thuyết

Chương 80: Bát cháo — kết

Năm thứ một trăm lẻ — mười một năm sau buổi trăm năm ở biên cương — một học sinh mười lăm tuổi ở một trường ở kinh thành làm một bài tập mùa hè: "kể một câu chuyện của quê hương mình bằng đúng một vật."

Cô chọn một vật — và cô viết bài sau đây. Bài đó đạt giải nhì. Giải nhất là một bài khác — nhưng cô không quan tâm, vì như cô nói: "câu chuyện này không thi."

Bài của cô — nguyên văn, và đây là chương cuối của tám mươi chương:

*

"Vật tôi chọn: một cái bát sứ trắng, sứt một mẻ ở miệng.

Cái bát đó ở Chợ Tây — một nơi cách nhà tôi bốn cây số, một nơi mà người ta ở thành phố này đều biết nhưng không phải ai cũng hiểu. Tôi hiểu nó vì bà ngoại tôi — người chín mươi bảy tuổi — kể cho tôi, mười lăm năm, mỗi dịp tôi đến, một đoạn. Bà là con gái của một người trong sổ — bà không kể tôi chuyện lớn. Bà kể tôi một vật — và từ một vật, tôi tự tìm ra cả một trăm năm.

Bát đó — theo lời kể — là bát của bà lão bán cháo đêm bão, một trăm lẻ một năm trước. Đêm đó, một người đàn bà ướt sũng bò vào chợ — người sau này cả nước biết là Lạc Tịnh Vân — và bà lão bưng một bát cháo trắng cho người lạ.

Người lạ ăn. Và một trăm lẻ một năm sau — tôi ngồi ở Chợ Tây, trong một trường sổ, học một nghề: nghe.

Tôi sẽ không kể cả câu chuyện — nó dài tám mươi chương, và những người giỏi hơn tôi đã kể. Tôi chỉ kể ba điều mà tôi — mười lăm tuổi — hiểu được từ một cái bát sứt:

Một — mọi thứ lớn bắt đầu nhỏ đến mức không ai ghi lại được. Bát cháo đó không ai ghi vào sổ nào. Không ai chụp. Không ai đếm. Nó chỉ được nhớ — bởi một người, rồi một người nữa — trong một trăm năm. Tôi học được: nếu bạn làm một điều tử tế hôm nay mà không ai ghi — đừng buồn. Có những vật chỉ cần được nhớ bởi một người đủ.

Hai — cái bát sứt không được thay. Bốn thế hệ — ai cũng nói 'thay bát đi, cháo sẽ rớt' — và bốn thế hệ giữ bát. Tôi hỏi người giữ chợ bây giờ: 'vì sao không thay?' Cô ấy trả lời: 'vì miệng sứt là chỗ bát đã làm việc. Mọi thứ đã làm việc thật đều có một vết. Không có vết là chưa từng dùng.' Tôi học được: đừng che vết của những thứ đã phục vụ — kể cả vết của người. Vết là giấy chứng nhận.

Ba — và đây là điều tôi muốn nói nhất, cho những người trẻ như tôi:

tôi sinh ra khi mọi thứ trong câu chuyện đã xong. Tôi chưa từng thấy một người không được nghe. Trường tôi dạy tôi rằng mọi người đều có quyền được kể — tôi coi đó như không khí. Cho tới khi bà ngoại tôi kể bát cháo — và tôi đi hỏi bà: 'bà ơi, bà đã bao giờ sống ở thời mà chuyện của mình không có chỗ kể chưa?'

Bà im một lúc lâu — lâu nhất trong mười lăm năm tôi biết bà. Rồi bà nói:

'có. Và con ơi — con không thể tưởng nổi. Nhưng bà sẽ không kể bà nhớ thế nào. Bà chỉ nói điều này: mọi thứ con coi là không khí — quyền được kể, được ghi, được hỏi lại — có người từng bơi lên từ một cái giếng để đổi lấy nó. Không khí của con — là máu của người khác. Cho nên đừng bao giờ coi thường nó. Và khi con thấy nó mỏng ở một chỗ nào đó — ở một lớp học, một nhà máy, một gia đình, một nơi trực tuyến con vào mỗi tối — con biết phải làm gì: con là thế hệ có sẵn mọi công cụ. Công cụ không làm người ta dũng cảm. Nó chỉ làm việc dũng cảm đỡ tốn kém. Việc dũng cảm vẫn phải con làm.'

Bài tập của tôi kết thúc ở đó — ở câu của bà.

Còn cái bát — tối nào Chợ Tây cũng nấu cháo, và bát đầu mỗi tối vẫn đặt ra bàn, cho người cần nhất, không hỏi tên. Tôi đi học nghe ở đó — thứ ba hằng tuần.

Và có một điều tôi nhận ra gần đây, điều mà tôi nghĩ là cả câu chuyện trăm năm trong một câu:

cái bát sứt đó — nhìn kĩ — hình dáng của nó giống hình dáng của một chiếc ghế nghiêng, của một tấm đá thấp, của một miệng giếng mở, của một hộp không khóa, của một chỗ ngồi nghe.

Tất cả đều cùng một hình: một chỗ hở — dành cho một người đến.

Một trăm lẻ một năm — câu chuyện này không xây lên điều gì cao cả. Nó chỉ mở ra — và giữ mở — những chỗ hở cho người đến. Vết sứt, chân nghiêng, miệng giếng, hộp trống, dòng 'chỗ này trống' — tất cả là những chỗ hở được giữ nguyên vẹn một thế kỷ.

Và chỗ hở cuối cùng — chỗ mà cả câu chuyện để dành — là chỗ của người đọc tám mươi chương này.

Đó là chỗ của bạn."

— học sinh lớp mười, bài tập mùa hè.

*

VÀ ĐÂY — CHƯƠNG CUỐI CÙNG, người kể — Hạ Tiểu Lang — chỉ còn một trang:

Tôi chín mươi ba tuổi. Tôi kể chuyện này bốn mươi năm. Hôm nay tôi dứt bút.

Tôi dứt bút bằng một việc — việc cuối cùng, đúng như mọi thứ bắt đầu:

Tôi nấu một nồi cháo trắng — công thức không đổi: gạo trắng, nước lọc, muối, một cọng hành. Nấu chậm. Không vội — vì cháo trắng không chịu vội, và mọi việc thật không chịu vội.

Tôi múc một bát — bát sứt — đặt ra bàn đầu.

Không ghi chú. Không tên. Chỉ một bát bốc khói, giữa một buổi chiều thường, ở một nơi mở cửa mỗi ngày từ một trăm lẻ một năm.

Ai đến trước nhất — người đó ăn.

Và nếu bạn — người đọc trang cuối này — hỏi tôi: "bà ơi, vậy tôi phải làm gì với câu chuyện này?"

Câu trả lời của tôi — người kể — trọn một đời, rút lại một câu, câu bà Hạ năm xưa dạy tôi ở núi tây, giờ tôi trao lại nguyên vẹn:

"đừng tin người khác kể. Hãy đi hỏi một người thật — và nghe hết.

Hết. — Hạ Tiểu Lang, Chợ Tây, năm thứ một trăm lẻ một."

*

VÀ SAU TRANG "HẾT" — còn một trang, trang do người giữ ghi chép của Chợ Tây thêm vào bản in — một trang hành chính, khô khan, và chính vì khô khan mà người ta tin nó:

"Bản kê cuối cùng — số liệu của trăm lẻ một năm, ghi ngày dứt bút của người kể cuối:

— Cuốn sổ dân lập đầu tiên của nước này: 'SỐNG', bốn mươi hai người, mở năm thứ... (ngày chính xác ghi ở lề trang đầu — do tay Lạc Tịnh Vân).

— Tổng số sổ mở theo mô hình, tính đến nay: hai mươi chín cuốn chính, một trăm bốn mươi sáu bản sao và biến thể ở các vùng.

— Số án được xét lại từ các sổ dân lập: bốn nghìn không trăm lẻ ba.

— Số người được trả danh tính, tên, hoặc sự thật: chín nghìn bảy trăm linh sáu.

— Số người được nghe (tổng các ghế, thuyền, xuồng, cửa, giờ ngược, ghế ngược): không thể đếm trọn — con số chốt cuối cùng có hồ sơ: ba trăm mười bốn nghìn hai trăm linh mốt.

— Số án sai của chính các cơ chế này, tự công khai: bốn mươi bảy (mỗi án một bản sửa mang tên).

— Số lệ do người dưới hai mươi tuổi đặt: ba mươi mốt.

— Số vật nguyên trạng được giữ: bát sứt, ghế nghiêng, hộp không khóa, quyển lời hứa chưa mở, mười tám bản nháp, một gói vải trắng, sáu mươi quyển vở bán rau, một quyển vở của bốn trăm người đứng cửa.

— Số đài kỷ niệm được xây: không.

Trang kê này cập nhật mỗi mười năm — bởi người giữ ghi chép kế nhiệm, với một câu bắt buộc ở cuối mỗi bản:

'con số trên là bằng chứng. Không phải thành tích. Bằng chứng của một cơ chế — và nếu một ngày các con số này giảm, hãy ghi cả phần giảm — vì một cơ chế ghi cả thất thoát của mình là cơ chế còn sống.'"

— hết toàn bộ tám mươi chương — trọn bộ — Chợ Tây.