Thư viện tiểu thuyết trực tuyến · Cập nhật mỗi ngày · Đọc miễn phí
Trang chủ / [Cao H] Bí Mật Của Thánh Nữ / Chương 69: Bàn giao ghế

Chương 69: Bàn giao ghế

[Cao H] Bí Mật Của Thánh Nữ · Chương mới nhất được cập nhật trên Colorir Tiểu thuyết

Chương 69: Bàn giao ghế

Ngày tôi giao ghế — mùa xuân năm thứ ba mươi — tôi bảy mươi tám tuổi, và tôi làm việc đó theo đúng một lễ nghi mà tôi chuẩn bị ba năm:

Không phát biểu dài. Không trao ấn. Không vỗ tay.

Ba việc:

Việc một — tôi mang cuốn sổ riêng của mình (tôi ghi riêng một quyển song song với các sổ chính, bốn mươi tám năm, hai mươi sáu quyển nhỏ) đặt vào hộp gỗ — hộp giờ chứa bảy cuốn sổ — và tôi khóa hộp bằng... không, tôi không khóa. Chưa bao giờ khóa. Tôi đặt nắp lên, và tôi ghi trên nắp một dòng mới, dòng thứ hai của hộp:

dòng một (của cô Lạc): "trước khi mở, đọc một dòng bất kì."

dòng hai (của tôi): "và sau khi đọc — hỏi người cạnh mình: dòng này làm anh nghĩ gì? Hộp này mở bằng hai người. Một người chỉ đọc được một nửa."

Việc hai — tôi trao cái ghế nghiêng. Và tôi trao nó bằng đúng cách cô trao cho tôi — không lời dặn về ghế, chỉ một câu về người nhận:

Người nhận là Trần Vĩ Hưng — cháu nội của Vĩ, hai mươi sáu tuổi, học trò "lớp mười tuổi" khóa đầu tiên, người đi thuyền sổ sáu năm, người bị "bài ông Vinh" rớt hai lần trước khi qua (tôi kể điều đó công khai trong buổi bàn giao — vì tôi muốn cả Chợ Tây biết: người giữ ghế mới của chúng ta từng rớt bài nghe-nhưng-không-quyết hai lần, và cậu ta không giấu. Cái không giấu đó — chứ không phải hai lần qua — là lý do cậu ta ngồi ghế).

Tôi nói với Vĩ Hưng câu duy nhất:

"ghế này nghiêng. Anh sẽ phát hiện dần vì sao — bằng cách anh sai."

Việc ba — và đây là điều tôi thêm vào lễ nghi mà trước tôi không có: tôi không rời Chợ Tây. Tôi chuyển sang ghế thứ hai — ghế thường, không nghiêng — ở góc phải của chợ, chỗ người già ngồi.

Vì tôi nhận ra một lỗ hổng của mô hình suốt ba đời: người giữ ghế khi rời nhiệm — biến mất (về quê, lên núi, mất). Và chỗ trống của người đi là một sự mất kinh nghiệm khổng lồ mỗi thế hệ.

Cô Lạc về núi thăm bà Hạ. Ôn Tào về quê. Vĩ đi thuyền. Mỗi người đúng, riêng từng người — nhưng cộng lại: Chợ Tây mất hết trí nhớ sống mỗi hai mươi năm.

Nên tôi ở. Làm gì? Một vai mới, không chức, không lương (bà bán rau dạy: "việc không có trong sổ ra thì không nhận tiền"), và tôi đặt tên nó — nó nhanh thành tên chính thức:

"người nhớ."

Mỗi tuần ba buổi, ai ở Chợ Tây — người giữ ghế mới, học trò trường sổ, người đi thuyền về nghỉ — có thể đến hỏi tôi một câu về "chuyện xưa của một việc": vì sao lệ này như vậy, án nào từng sai kiểu này, người nào từng giải chuyện này.

Và tôi tự đặt cho mình một quy tắc khắt khe — quy tắc giữ "người nhớ" không thành "người can thiệp":

tôi chỉ trả lời khi được hỏi. Không bao giờ tự nhắc. Không bao giờ nói "ngày xưa ta làm thế này" khi không ai hỏi. Và nếu người giữ ghế làm khác tôi — dù tôi thấy sẽ sai — tôi im, trừ một trường hợp: họ hỏi thẳng.

Lý do — tôi ghi vào sổ khi nhận vai:

"trí nhớ chỉ có ích khi nó là nguồn. Nó trở thành gánh nặng khi nó là phe. Người nhớ không phe. Người nhớ là người trả lời câu hỏi — không phải người đặt câu hỏi cho hiện tại."

*

Buổi đầu làm "người nhớ", câu hỏi đầu tiên đến từ một học trò mười chín tuổi:

"bà ơi, bà giữ ghế bốn mươi tám năm. Bà nhớ sai bao nhiêu lần?"

Tôi trả lời thật — và tôi trả lời trước cả lớp, không riêng cậu ta:

"bốn lần. Bốn lần tôi sai những án khiến người thật bị tổn thương thật. Một lần tôi kể trong chương trước. Ba lần còn lại nằm trong hộp, trang chín trăm linh hai, một nghìn không chín, một nghìn ba trăm linh một. Anh muốn đọc — mở hộp đi, đi cùng một người, theo lệ."

Cậu học trò mở hộp — đi cùng một bạn. Đọc ba trang.

Chiều đó cậu ta quay lại, và cậu ta hỏi câu thứ hai — câu mà tôi biết là lý do tôi còn sống đúng vai này:

"bà sai bốn lần trong bốn mươi tám năm — và bà để nguyên trong sổ, không xóa, không giảm nhẹ. Bà nói cho em nghe: bà sợ nhất điều gì vào những ngày sau khi sai?"

Tôi nghĩ — thật sự nghĩ, hai phút, trước cả lớp, và tôi trả lời:

"sợ nhất là sáng hôm sau phải mở cửa. Mở cửa nghĩa là lại nghe — và nghe nghĩa là có thể sai nữa. Người ta tưởng người giữ sổ sợ sai. Không. Sai thì chịu được. Cái đáng sợ là sau khi sai, muốn đóng cửa để không bao giờ phải nghe lại — và người ta đã từng muốn. Nó kéo ba ngày, lần thứ hai. Ba ngày tôi không mở chợ."

"và bà đã mở lại vì sao?"

"vì một người đến đứng trước cửa, không gõ, không hỏi. Chỉ đứng. Mười phút rồi đi. Hôm sau lại đứng. Ngày thứ ba, tôi ra mở cửa — và tôi hỏi người đó: 'anh đợi gì?' Anh ta nói: 'tôi đợi cô mở. Vì cô đóng, thì chỗ nghe chuyện mất. Chuyện của tôi chưa kể xong.'"

Tôi kể xong, và tôi nói với lớp:

"câu đó là lý do tôi tin — Chợ Tây không phải của người giữ ghế. Nó của những người đứng trước cửa đợi nó mở. Người giữ ghế — kể cả tôi, kể cả cô Lạc — chỉ là người may mắn có chìa khóa. Và chìa khóa — các em nhớ — chỉ có một việc phải làm đúng: mở."

*

Và để kết chương bàn giao — tôi ghi lại câu hỏi cuối cùng mà tôi được hỏi với tư cách người giữ ghế, vì câu đó và câu trả lời của nó là thứ tôi muốn gửi cho bất kì ai sau này giữ ghế thứ bảy, thứ tám, thứ chín:

Người hỏi là cháu nội tôi — mười một tuổi, đến chợ đưa cơm, và nghe cả buổi lễ từ ghế thường của tôi. Buổi chiều, khi mọi người về, cháu hỏi:

"bà ơi. Bà trao ghế cho anh Hưng. Vậy những người giữ ghế sau — ai chọn ai?"

Tôi trả lời:

"không ai chọn ai. Ghế chọn."

Cháu chưa hiểu. Tôi giải thích — và tôi giải thích bằng bốn mươi tám năm:

"bốn đời rồi, Chợ Tây không có cuộc bầu cử ghế. Nhưng bốn đời rồi, không một ghế nhầm người. Vì cách chọn không phải bầu — là công khai. Người giữ ghế phải sống ở chợ nhiều năm trước khi nhận ghế — và cả chợ đều thấy họ nghe thế nào, sai thế nào, sửa thế nào. Đến ngày ghế trống, cả chợ đều đã biết ai là người nghe của nó. Một người được bầu chỉ thắng một ngày. Một người được thấy suốt mười năm — thắng suốt đời ghế ngồi. Bầu cử chọn nhanh. Sự thấy chọn đúng. Chờ lâu — nhưng chuyện này không vội được, vì nó là chuyện chọn người mà người ta sẽ mang chuyện nặng đến."

Cháu gật — chưa hết hiểu, tôi biết. Nhưng mười một tuổi không cần hiểu hết. Chỉ cần nghe — như mọi thứ trong câu chuyện này: nghe trước, hiểu sau.

Tối đó, cháu nội tôi về nhà, và hai tuần sau, cậu bé mang đến cho tôi một tờ giấy — bài viết lớp nó viết đề "người tôi ngưỡng mộ". Cậu viết về tôi — và ở cuối bài, một câu mà tôi cắt ra, giữ trong túi áo đến tận giờ, và tôi sẽ mang nó xuống mộ khi đến lượt:

"bà tôi không giảng bài nào cho tôi cả. Bà chỉ làm việc thật trước mắt tôi hai mươi sáu năm. Giờ tôi hiểu: đó là bài giảng dài nhất thế giới — và không ai trốn học được, vì nó diễn ngay trong bữa cơm."

*

Chương này kết thúc phần đời tôi trong câu chuyện. Các chương sau — chuyện của Vĩ Hưng và thế hệ thứ tư, và chuyện của một việc mà tôi không lường được: Chợ Tây sắp gặp một thứ mà bốn mươi năm không gặp — một kẻ thù mới, không phải quan quyền, không phải bão.

Là sự nhàm chán của một thế hệ được sinh ra sau khi mọi thứ đã xong.

Nhưng đó là chuyện của chương sau — và tôi chỉ ghi tới đây.

— Hạ Tiểu Lang, "người nhớ", Chợ Tây.