Chương 44: Quyển vở của đảo
Đời married bắt đầu bằng ba mươi mấy cái chén, và — như mọi thứ trong đời này — chén không chỉ là chén.
Khi hai người rửa chén ở bến, bằng nước sông, vào canh ba, có một người đứng xem: bà cụ bán nước chè, người đã quên cái ấm của mình và quay lại lấy.
Bà cụ nhìn hai người rửa chén hồi lâu, rồi nói:
"tôi bán nước bốn mươi hai năm. Tôi đã thấy rất nhiều cặp cưới — cưới lớn, cưới nhỏ, cưới trong cung, cưới trong chùa. Tôi chưa từng thấy một cặp nào rửa chén lúc canh ba. Cô biết điều đó nghĩa là gì không?"
"nghĩa là chúng tôi quên lấy cái thùng nước," Lạc Tịnh Vân nói.
"không," bà cụ nói. "Nghĩa là cuộc đời này của hai người sẽ không có ai đứng hầu. Và đó — tôi nói thật — là điều duy nhất tôi dám chúc cho một cặp vợ chồng. Không phải 'trăm năm hạnh phúc'. Trăm năm hạnh phúc là một câu cửa miệng, nó bay đi trước cơn giông. 'Không có ai đứng hầu' — đó là một lời chúc nặng, nó đòi hai người phải làm hết mọi thứ bằng tay mình, cả đời. Nó khó hơn trăm năm hạnh phúc. Nhưng nó thật."
Rồi bà cụ bỏ đi, để lại cái ấm, và không quay lại lấy nữa — vì bà cụ biết, ở bến này, cái ấm sẽ được trả bằng một cách nào đó.
*
Ba ngày sau đám cưới, có một người đến bến tìm cô, và người đó mang một thư từ xa.
Thư từ cửa biển phía nam — nơi có cái đảo trong cuốn sổ của nhà sư già, nơi ba trong bốn mươi hai người được gửi đi.
Thư viết bởi một người đàn bà, chữ viết chậm, và nó viết:
"tôi là con của người thứ mười chín trong cuốn sổ. Cha tôi mất năm ngoái — mất thật, tuổi già, trên đảo này. Trước khi mất, cha dặn: 'khi có tin ở kinh thành rằng những người bị ghi chết được trả tên, hãy mang cái này về.'"
Đính kèm thư là một gói — trong gói là một quyển vở nhỏ, bìa da, và một cái bút lông cũ.
Quyển vở là nhật ký của người thứ mười chín — ba mươi tám năm trên đảo, mỗi trang một dòng. Và dòng đầu tiên viết:
"ngày thứ nhất. Tôi đến đảo. Tôi còn sống. Tôi sẽ ghi mỗi ngày một dòng, để nếu một ngày có người đến tìm, họ sẽ thấy tôi đã sống như thế nào — không phải để than, mà để chứng minh: một người bị lấy mất tên vẫn có thể có một đời."
Dòng cuối cùng, viết cách mất một tháng, chữ run:
"ngày mười ba nghìn chín trăm bảy mươi. Con gái tôi đã biết đọc. Hôm nay nó đọc cho tôi nghe tin kinh thành: 'điều luật thứ năm'. Tôi đã nghe nó ba lần. Lần thứ ba, tôi bảo con: 'đủ rồi. Đưa bố cái bút. Bố viết dòng cuối.'"
Rồi dòng cuối:
"hôm nay tôi làm gì — tôi được trả tên. Cho con tôi giữ quyển này. Cho nó về kinh một lần. Cho nó nhìn cái bến mà người ta nói có đèn."
*
Người con gái — ba mươi sáu tuổi, sinh ra trên đảo, chưa từng rời — đến bến Khúc Giang vào ngày hai mươi của tháng mười một.
Cô ta mang quyển vở, và cô ta đứng trước bốn ngọn đèn hồi lâu, và khi Lạc Tịnh Vân đến, cô ta nói:
"tôi tên là Ngô Thị Thanh Trúc. Con của Ngô Văn Hải — người thứ mười chín."
Rồi cô ta đặt quyển vở lên cái cọc gỗ.
"tôi không đến để khóc. Tôi đến để làm một việc mà bố tôi dặn: **đọc to dòng đầu tiên của quyển vở ở một nơi có người nghe.** Vì bố nói — 'tôi ghi ba mươi tám năm không phải để trong hộp. Tôi ghi để có một ngày được đọc.'"
Và cô ta đọc. Đứng ở bến, đọc to, trước những người đi đường — người mua cá, người chèo thuyền, người vá lưới — đọc dòng đầu tiên, dòng cuối cùng, và những dòng giữa: "hôm nay tôi làm gì".
Có người dừng. Có người ngồi xuống. Có một bà chài khóc.
Khi đọc xong, Lạc Tịnh Vân nói:
"cô đọc đủ rồi. Bây giờ quyển vở đó đi đâu?"
"cô quyết," Ngô Thị Thanh Trúc nói. "Bố tôi dặn: 'đưa nó đến nơi nó có ích nhất. Đừng giữ trong nhà — trong nhà nó chỉ là kỷ niệm. Nó phải ở nơi nó thành một phép.'"
Lạc Tịnh Vân nghĩ, rồi cô nói:
"chợ tây. Gian nhà của Ôn Tào. Nó để cạnh cuốn sổ 'SỐNG' — vì hai cuốn đó là một cặp: một cuốn ghi người đã về, một cuốn ghi người đã sống ở xa. Và từ nay, khi một người đến ghi tên ở gian nhà đó, họ sẽ được đọc một trang của quyển vở này — bất kỳ trang nào, tùy trang họ mở. Vì người đến ghi tên cần biết: họ không phải người đầu tiên, và không phải người cuối cùng."
*
Mùa đông đến.
Và mùa đông đó, vương quốc này có ba việc mà các năm trước không có:
Một — lớp chiều ở bến vẫn mở, ba buổi một tuần, dù rét. Thằng bé mười ba tuổi đã dạy được bảy đứa nhỏ đọc — và nó tự làm một cuốn giáo trình, chép tay, vì "sách của Ôn Tào khó quá, từ nào cũng dài".
Hai — hội giải oan mở phiên mùa đông, và đã vượt mốc một trăm chín mươi án. Ôn Tài về hưu đúng hạn, và trước khi về, ông ta làm một việc cuối: ông ta giao bản tấu hai mươi tám trang của mình cho hội, như nộp một bài tập muộn ba mươi chín năm.
Ba — ở núi tây, Quốc sư Huyền Thông mở lớp dạy chữ cho sáu thôn, và lớp đầu tiên có mười một học trò, và một trong mười một là một bà lão bảy mươi tuổi — bà lão học chữ vì, như bà ta nói, "tôi muốn tự đọc đạo chỉ thứ năm, không cần ai đọc cho".
Và có một việc thứ tư mà không ai lên kế hoạch, và nó xảy ra một cách tự nhiên như tuyết rơi:
Ở chợ tây, gian nhà của Ôn Tào — nơi có ba cuốn sách trên kệ — bắt đầu có người đến **ngồi**. Không phải để ghi tên. Chỉ để ngồi. Một ông già ngồi buổi sáng, một bà mẹ ngồi buổi chiều với đứa con đang ngủ, một đứa trẻ ngồi sau giờ học và chép chữ lên mặt bàn.
Ôn Tào không đuổi. Anh ta chỉ kê thêm hai cái ghế, và treo thêm một tấm giấy cạnh tấm cũ:
"NGỒI ĐÂY. NÓI ĐI." và dưới đó, chữ nhỏ hơn: "hoặc chỉ ngồi."
Và đó là cách mà những nơi quan trọng nhất trong một vương quốc được hình thành — không bằng một đạo chỉ, mà bằng hai cái ghế kê thêm.
*
Và vào một đêm mùa đông, ở cái bếp của Quốc Công phủ, Hạ nói với Lạc Tịnh Vân một câu mà cô đã chờ suốt mấy tháng:
"con. Bốn mươi hai cái bát trên cọc bến — hôm nay có người đến đặt cái thứ năm."
Lạc Tịnh Vân nhìn bà:
"ai?"
"ta không biết. Người đến lúc chạng vạng, đặt bát, và đi. Nhưng bát đó —" Hạ đưa tay, và trong tay bà là một cái bát sứ xanh nhạt, có một vết nứt ở miệng, "—là cùng một lò với bốn cái kia. Vết nứt giống hệt. Nghĩa là người đặt nó — là một trong bốn mươi hai. Người đó vẫn sống, và người đó đã đi qua bến này — nhưng người đó không dám dừng."
Lạc Tịnh Vân cầm cái bát, và cô hiểu: có những người đã được trả tên — và vẫn không thể quay về. Vì cái tên mới của họ đã bén rễ thành một đời khác, một người khác, một gia đình khác.
"chúng ta không đi tìm người đó," cô nói cuối cùng. "Điều luật thứ năm không phải một cái lưới. Nó là một cái cửa — cửa không khóa, nhưng không ai bị lôi vào."
Hạ gật, và đặt cái bát thứ năm lên kệ, cạnh cái tua thứ mười một.
"đúng vậy," bà nói. "Chúng ta chỉ giữ đèn sáng. Việc của đèn không phải kéo người về. Việc của đèn là — để người đi ngang biết: nếu muốn dừng, thì có chỗ."
*
Emberdeck
Strykon
Snail Clicker
Italian Brainrot Extreme Driver
Kobadoo Shapes
Garden Master
Superstar Family Dress Up Game
Two Cups