Chương 42: Điều luật thứ năm
Viên đạn cuối cùng của Quốc sư Huyền Thông bắn ra vào ngày hai mươi chín — và nó không nhắm vào Lạc Tịnh Vân.
Nó nhắm vào Hạ.
Ở triều, một quan Ngự sử — tay sai thứ hai của Quốc sư, người chưa từng lộ mặt trong mọi cuộc đối đầu trước đó — tấu một việc, và việc đó làm cả điện lạnh người:
"bệ hạ. Trong Quốc Công phủ hiện đang trú ngụ một người đàn bà tên Hạ. Người này theo sổ triều — đã chết mười chín năm trước, án 'nguồn cơn của loạn', do chính tiền triều phê. Bây giờ bà ta sống, ăn, ở trong phủ của Công tước, và nói chuyện với Thượng thư, với Thái tử, với bệ hạ. Thần xin hỏi: một người đã chết trên giấy mà đang sống — luật nào xử? Nếu luật cho người chết được sống, thì ai cũng có thể chết trên giấy khi cần trốn án, và sống lại khi đã hết án. Sổ của vương quốc này sẽ thành giấy vụn."
Câu tấu đó nguy hiểm không phải vì nó sai. Nó nguy hiểm vì nó **đúng về mặt chữ** — và mọi người trong điện đều biết.
Vua không trả lời ngay. Vua hỏi Hạ vào điện — lần đầu tiên trong mười chín năm, cái tên đó được đọc to trong một cung điện.
*
Hạ vào triều bằng chân bà, áo sồi, chân đất, và khi bà đứng ở giữa điện, bà không quỳ.
Bà nói, và không ai ngắt:
"tôi là người đã chết trên giấy. Đúng. Mười chín năm trước, tôi bị đưa vào sổ chết — và tôi xin nói rõ, tôi không trốn án. Tôi không phạm tội nào. Tôi bị đưa vào sổ vì một lý do chính trị, và cả những người ký đều biết, và tôi đã sống mười chín năm như một người chết vì — nếu tôi ra, bốn mươi mốt người khác sẽ chết."
Bà ngừng, rồi nói tiếp:
"bây giờ quan Ngự sử hỏi luật nào cho người chết sống. Tôi trả lời: **không luật nào. Đó là điểm.** Không luật nào — vì trong mười chín năm, không luật nào bảo vệ tôi. Tôi sống nhờ những người trái luật mà giữ tôi: một quản gia giấu một cái hộp, một sư cô giấu một cái tua, một người lái đò im lặng mười chín năm. Nếu triều này muốn có một điều luật mới — điều luật thứ năm — thì đó là: **người bị ghi chết mà còn sống, được sống hợp pháp, và không bị truy tội vì những năm đã sống trong bóng tối.** Không phải tha thứ cho tôi. Là chấm dứt một thứ vũ khí: sổ chết. Nếu sổ chết còn là một thứ vũ khí hợp pháp, thì mười chín năm sau sẽ lại có một người khác đứng ở chỗ tôi đang đứng — và người đó không chắc sẽ có một Trương Quản Gia."
Vua nghe, và vua nhìn cả triều:
"ai phản đối điều thứ năm?"
Cả điện im — vì mỗi người trong đó, lần đầu tiên, tự hỏi: "nếu tôi bị ghi chết, ai sẽ giữ tôi?"
Đạo chỉ thứ năm được ban cùng ngày: sổ chết — từ nay, chỉ có thể ký sau một phiên công khai, có ba người chứng, và người bị ký có quyền đứng trước mặt người ký và nói. Nếu người đó nói "tôi chưa chết" và có một người chứng minh — thì sổ chết vô hiệu.
Từ ngày đó, không một người nào nữa trong vương quốc này bị biến thành một dòng mực mà không được nói một câu.
*
Nhưng Quốc sư chưa hết.
Ngày hôm sau, ông ta làm điều mà Lạc Tịnh Vân không ngờ — và cô đã chuẩn bị cho mọi hướng trừ hướng này.
Ông ta từ chức.
Không bị trừng phạt, không bị xét, không bị đày. Ông ta viết một tờ tấu từ chức, xin về chùa núi tây, và trong tờ tấu, ông ta tự thú — từng chữ — về mọi việc mình đã làm: pho tượng, vết nước, tờ giấy "tháp là nơi thiêng", viên quan Lễ bộ, viên Ngự sử, và một việc nữa mà chưa ai biết: mười chín năm trước, chính ông ta là người đã đưa danh sách bốn mươi hai người cho Quốc Công phủ — danh sách mà không có nó, sẽ không có ai được cứu.
"tôi đã vừa hủy người, vừa cứu người," tờ tấu viết, "và tôi không xin cân bằng hai thứ đó. Chúng không cân bằng được. Tôi chỉ nộp toàn bộ — cả những gì đen, cả những gì sáng — để hội quyết, và tôi nhận mọi phạt."
Tờ tấu đó được đọc ở phiên giải oan, và bốn người dân ở vòng trong phải quyết: phạt thế nào?
Bà bán cá nói: "đày."
Ông thầy bói mù nói: "đày, nhưng đày lên núi — vì núi cần người biết chữ."
Người thợ mộc nói: "hỏi cô Lạc. Đây là việc của người bị hại."
Và bà giáo làng nói: "hỏi Hạ. Bị hại cuối cùng của ông ta là bà ta."
*
Hạ được hỏi. Và bà trả lời, và câu trả lời đó làm cả phiên im:
"tôi không phạt ông ta. Tôi xin một điều khác."
Bà nhìn Quốc sư:
"ông đã dạy ta đọc hịch, bốn mươi một năm trước, ở một cái bếp. Là ông dạy ta chữ — và chữ đó là thứ đã giúp ta sống mười chín năm trong tháp, vì ta đọc, ta ghi, ta đếm. Ta không quên điều đó, dù ta hận những việc ông đã làm sau đó."
Bà ngừng:
"nên ta xin: ông về núi, và ông mở một lớp — dạy chữ cho con em nghèo ở sáu thôn quanh núi, miễn phí, mười năm. Mười năm dạy chữ, như ông đã dạy ta. Nếu ông dạy xong mà lòng ông chưa yên — thì dạy tiếp. Đó không phải phạt. Đó là cách duy nhất tôi biết để một người thầy hèn trở lại làm người thầy."
Quốc sư Huyền Thông nghe, và ông ta cúi đầu rất lâu.
Rồi ông ta nói:
"tôi nhận. Và tôi nộp thêm một thứ — thứ cuối cùng tôi có."
Ông ta lấy từ tay áo một cái ấn nhỏ bằng gỗ, đặt lên bàn:
"ấn của bông sen nghìn cánh — con dấu của một mạng lưới đã tồn tại hai trăm năm, từ triều trước, những người 'ở lại': sư, lang y, người lái đò, bà bán nước. Mỗi đời truyền một người giữ. Tôi là người giữ đời này. Tôi đã dùng nó để làm điều xấu — để ra lệnh cho những người không biết mình đang phục vụ ai. Bây giờ tôi trao nó đi. Không phải cho cô Lạc — cô không cần ấn. Cho hội. Cho bảy người ở vòng trong. Vì mạng lưới này không được thuộc về một người nữa."
Bà giáo làng nhận cái ấn, và bà nói:
"thế thì nó không còn là ấn của một mạng lưới bí mật nữa. Nó thành một thứ khác — một cái ấn của những người bán nước, bán rau, dạy học, vá lưới. Chúng tôi sẽ đặt nó ở gian nhà chợ tây, trên kệ, cạnh cuốn sổ. Ai muốn dùng nó, phải giải thích cho cả gian nhà nghe vì sao."
*
Đêm đó, Hạ về bếp, và Lạc Tịnh Vân ngồi với bà hồi lâu, không nói gì.
Cuối cùng, cô hỏi:
"bác hận ông ấy không?"
Hạ khuấy nồi cháo, và trả lời:
"mười chín năm đầu, hận. Mười năm sau, hận yếu dần, như một cái lửa hết củi. Đêm nay — ta không hận. Ta chỉ thấy mệt, và thấy nhẹ, và thấy —" bà ngừng, tìm chữ, "—thấy một điều kỳ lạ: ta nhớ mùi của bếp năm đó, nơi ông ấy dạy ta chữ. Người ta không chọn được thứ gì ở lại trong trí nhớ. Nó ở lại tự nhiên, như khói."
Bà múc cháo ra bát, và nói:
"ăn đi. Mai còn nhiều việc."
Và đó là tất cả những gì bà nói về người đã hủy hoại và dạy dỗ bà — trong cùng một đời.
*
Emberdeck
Strykon
Snail Clicker
Italian Brainrot Extreme Driver
Kobadoo Shapes
Garden Master
Superstar Family Dress Up Game
Two Cups